یا مَنْ اِسْمُهُ دَوآءٌ وَ ذِکْرُهُ شِفآءٌ یا مَنْ یَجْعَلُ الشِّفاءَ فیما یَشاءُ مِنَ الاَْشْیاءِ
راهنمای بیمار فیکساتور اکسترنال (فیکس کننده خارجی)
شرح:
اکسترنال به معنای خارجی و فیکساتور به معنای فیکس کننده و بی حرکت کننده است. اکسترنال فیکساتور وسیله ای فلزی است که قسمت اعظم آن در خارج از بدن قرار گرفته و قطعات شکسته شده استخوان را در کنار هم بی حرکت نگه می دارد.
علل استفاده از فیکساتور خارجی:
از اکسترنال فیکساتورها معمولا برای بی حرکت کردن شکستگی استخوان های بلند مانند ران ساق یا بازو در صورتی که شکستگی دارای شرایط زیر باشد استفاده می شود:
- شکستگی خرد شده ناپایدار و بسیار وسیع
- شکستگی های همراه با سوختگی
- شکستگی توأم با عفونت استخوانی
- شکستگیهای باز همراه با آسیب شدید بافت نرم که امکان گچ گیری وجود ندارد.
- ثابت سازی مقدماتی در شکستگیهای لگن و بیماران با شکستگی های متعدد
چگونگی گذاشتن فیکساتور خارجی:
اکسترنال فیکساتور از قطعات متعددی تشکیل شده که پزشک ارتوپد در حین جراحی آنها را بهم متصل میکند جنس عمده این قطعات از فولاد یا استیل ضد زنگ است. مهم ترین قسمت اکسترنال فیکساتور پیچ هایی با قطر و طول های متفاوت هستند که بر حسب نوع استخوان شکسته شده پزشک معالج اندازه مناسب آنرا انتخاب می کند. در هر قطعه شکسته شده 2 تا3 عدد ازاین پیچ ها عمود بر محور طولی استخوان گذاشته می شود. حدود ۱تا۳ سانتیمتر از این پیچ ها در داخل استخوان فرو رفته و بقیه آن در خارج استخوان و خارج بدن باقی می ماند.
مزایای فیکساتور خارجی:
- حفظ طول و محور اندام شکسته شده
- راحتی درمان زخم های بافت نرم ایجاد شده در زمان آسیب
- امکان راه افتادن سریعتر و انجام ورزشهای فعال در مفاصل سالم و جلوگیری از عوارض ناشی از بی حرکتی و عدم استفاده از عضو مبتلا
عوارض فیکساتور خارجی:
- عفونت محل پین
- شل و شکسته شدن پین
- محدودیت حرکتی مفصل
- آسیب عصبی عروقی
- بد جوش خوردگی
- انحراف محور استخوانی
- عدم جوش خوردگی
- جوش خوردگی تأخیری
رژیم غذایی:
- رژیم غذایی پرپروتئین و پرکالری برای تسریع التیام بافت نرم و استخوان مصرف کنید.
- از غذاهای پر کلسیم شیر و لبنیات استفاده کنید، اما مصرف غذاهای پرکلسیم نباید آنقدر زیاد باشد که زمینه تشکیل سنگهای کلیوی را فراهم کند.
- برای جلوگیری از افزایش فشار و وزن بر مفاصل، حفظ تعادل وزن را برقرار کنید. جهت پیشگیری از یبوست از رژیم پرفیبر میوه ها و سبزیجات حاوی سبوس و مایعات فراوان استفاده کنید.
فعالیت:
- استفاده از فیکساتور خارجی باعث راحتی بیشتر و امکان راه افتادن سریع تر و انجام ورزشهای فعال در مفاصل سالم را فراهم می کند.
- هر روز ورزشهای بدن و عضو مبتلا را انجام دهید تا عضلات عضو ضعیف نشوند. عضلات عضو مبتلا را 5 تا 11 ثانيه منقبض کنید و سپس رها سازید این کار را چند بار در روز انجام دهید مفاصلی که بیحرکت شده اند تا موقعی که در فیکساتور هستند قابل حرکت دادن نیستند. ولی عضلات زیر پین را بدون حرکت دادن مفاصل بطور مرتب منقبض و منبسط کنید. به این نوع انقباضات عضلات انقباض ایزومتریک می گویند و انجام آنها برای حفظ قدرت عضلات حیاتی است و جریان خون در عضو بهبود یافته و از لخته شدن خون و تورم اندام جلوگیری میکند و مانع لاغر شدن عضلات داخل پین میشود.
مراقبت:
- اگر بعد از ترخیص از بیمارستان هنوز زخمی دارید که نیاز به پانسمان دارد آن را به روش استریل و در مراکز بهداشتی درمانی توسط افراد آگاه و طبق دستور پزشک انجام دهید.
- در صورت وجود درد عضو را بالاتر از سطح قلب قرار دهید و از داروهای مسکن تجویز شده توسط پزشک استفاده نمایید.
- جهت پیشگیری از صدمه به بافت های دیگر بدن نوک تیز پین ها را با باند پنبه و یا سرپوشهای لاستیکی کوچک بپوشانید.
- هر روز انگشتان را از نظر رنگ ،گرمی حس و حرکت که نشانه سلامت عصبی و خونرسانی عضو است کنترل کنید و در صورت وجود مشکل به پزشک مراجعه کنید.
- به هیچ عنوان پیچها و گیره ها را دستکاری نکنید.
- در صورت نیاز اندام دارای فیکساتور خارجی را بالاتر از سطح بدن نگه دارید تا از ورم آن کاسته شود.
- برای جلوگیری از عفونت مسیر پین ها، مراقبت آنها را در مراکز بهداشتی- درمانی توسط افراد آگاه و طبق دستور پزشک انجام دهید.
- پوست اطراف پین را از نظرقرمزی، حساسیت، ترشح، تورم و وجود گرما چک کنید. البته وجود کمی ترشح بیرنگ یا زرد کم رنگ در اطراف پین طبیعی است.
- گاهی پس از ترمیم بافت های نرم صدمه دیده فیکساتور خارجی برداشته شده و درمان با گچ یا روشهای دیگر ادامه می یابد. درصورتی که شکستگی به نحو مطلوبی با فیکساتور ثابت شده باشد تا بهبود کامل استخوان نگه داشته میشود.
دارو:
- دستورات دارویی پزشک را طبق دستور مصرف کنید.
- در صورت تجویز آنتی بیوتیک با فواصل منظم و دوره آن را کامل مصرف کنید.
در چه شرایطی به پزشک مراجعه نمایید؟
- بطور منظم جهت کنترل فیکساتور به پزشک معالج مراجعه نمایید.
- در صورت هر گونه قرمزی ،ترشح التهاب پوست اطراف پین
- افزایش ورم
- التهاب انتهای عضو رنگ پریدگی یا کبودی انگشتان با وجود قرار دادن عضو بالاتر از سطح قلب
- احساس بی حسی و سوزن سوزن شدن انتهای عضو آسیب دیده
- دردی که با مسکن برطرف نمیشود و یا لحظه به لحظه شدت می یابد
- شل یا سفت شدن پین
- بوی نامطبوع و ترشح چرکی از محل پین به پزشک مراجعه نمایید..
پزشک تاییدکننده :دکترمحسن پارسی خامنه جراح و متخصص ارتوپدی
منبع : ویراست پانزدهم 2022
تاریخ بازنگری :خرداد 1403
واحد آموزش بیمارستان قدس
تلفن های تماس: ۵-۳۲۲۲۸۰۶۱
نشانی اراک - خیابان فلسطین - کدپستی ۹۵۸۶-۷-۳۸۱۴۱
نمابر: ۳۲۲۲۲۷۹۶
