یا مَنْ اِسْمُهُ دَوآءٌ وَ ذِکْرُهُ شِفآءٌ یا مَنْ یَجْعَلُ الشِّفاءَ فیما یَشاءُ مِنَ الاَْشْیاءِ
بریس و ارتوز یا کمربند سینهای کمری خاجی (TLSO)
شرح بیماری
بریس یا ارتوز نام کلی برای وسایلی است که در اطراف اندام گذاشته تا حرکت اندام را کنترل کرده و یا شکل آن را تحت تاثیر قرار دهد. ارتوز بر اساس اینکه کدام استخوانها مفاصل و یا بخشهایی از بدن را احاطه میکنند نامگذاری می شوند اهداف استفاده از ارتوز و بریس عبارتست از:
- کنترل و هدایت محدود کردن و یا بی حرکت کردن یک اندام یا یک مفصل یا قسمتی از بدن
- کمک به باز پروری شکستگی بعد از خارج کردن گچ
- مهار کردن حرکت مفصل در یک جهت و اجازه دادن حرکت در سایرجهات
- اصلاح شکل قسمتی از بدن به منظور بهتر کردن حرکت و کاهش درد
- کمک به حرکت مفصل
علم درست کردن ارتوز و بریس را ارتوپدی فنی و کسی که آنها را می سازد را ارتوتیست می نامند .این فرد باید از شکل بدن، کارکرد اندام ها و محدوده حرکت هر عضو بدن اطلاع کافی داشته و به علم مواد و مهندسی هم آگاهی داشته باشد. مراکز ارتوپدی فنی که ارتوز می سازند معمولا پروتز یا اندام های مصنوعی را هم ساخته و در اختیار افراد قرار میدهند.
جنس و انواع ارتوز
ارتوز و بریس.ها از مواد متنوعی مانند ،پلاستیک فیبر ،کربن، فلز پارچه چرم و لاستیک ساخته میشود این وسایل دو نوع کلی دارند.
ارتوز و بریسهای از قبل آماده به اندازه های مختلف و برای اندام های مختلف در داروخانه ها موجود بوده و با نسخه پزشک نوع مورد نیاز بیمار که اندازه اندام او باشد در اختیار وی قرار می گیرد. این بریسها معمولا به توسط باندهایی به اندام بیمار محکم بسته می شود.
ارتوز و بریس هایی که قالب اندام بیمار ساخته می شوند این وسایل با نسخه پزشک و به توسط ارتوتیست یا همکاران ارتوپدی فنی ساخته می شوند .ارتوپدی فنی این ارتوزها را طوری میسازد که قالب اندام فرد بوده و اندام در آن احساس راحتی می کند. ساختن این ارتوز ها مستلزم وقت بیشتر برای اندازه گیری ،اندام قالب گیری، ساختن، امتحان کردن و پوشیدن است و عموما از نوع ارتوزهای پیش ساخته گران تر هستند.
ارتوز تی ال اس اُ (TLSO) یا کمربند سینه ای کمری خاجی:
این کمربند برای حمایت مهره های ناحیه های کمر و سینه ای استفاده می شود و به کمربند زیر بازویی نیز معروف است. این کمربند حجیم و بزرگ نمی باشند با تنه کاملاً در تماس است. عناصر پلاستیکی آن را میتوان به خوبی مناسب با ویژگیهای ساختمان بدن شکل داد. بیمار میتواند این بریس را زیر لباس خود ببندد و معمولاً اطرافیان متوجه آن نمی شوند. بریس (TLSO) تی ال اس اُ عموماً ۲۳ ساعت در روز باید بسته شود و می توان آن را هنگام شنا ورزش یا باشگاه رفتن در طول روز برای ساعتی از تن خارج کرد.
شکل و ابعاد
ابعاد این بریس در جلو از زیر سینه ها شروع شده و تا ابتدای لگن ادامه می یابد. از پشت نیز از زیر تیغه های کتف تا استخوان دنبالچه ادامه دارد. این بریس به عنوان ژاکت بدنی طراحی می شود. که جلوی آن بسته است و در پشت آن چسب های بندی قابل تنظیم قرار دارد. عملکرد این کمربند ایجاد سیستم ۳ نقطه فشار است. به این صورت که سبب میشوند تعادل در دو طرف بدن حفظ شده و از انحراف بیشتر ستون فقرات جلوگیری کنند.
موارد استفاده از کمربند
- فتق دیسک بین مهره ای
- آسیب خفیف مهره ها و شکستگی های خفیف مهره ای
- کشیدگی رباطها و عضلات ناحیه ستون فقرات
- کمردرد
- قوز
فعالیت
در زمانی که از بریس استفاده می کنید لازم است فعالیت خود را به صورت زیر محدود نمائید:
- در زمان استفاده از بریس میتوانید ورزشهای سبک مانند پیاده روی انجام دهید.
- از انجام ورزشهای سنگین که موجب فشار بروی بریس میگردد خودداری نمایید.
رژیم غذایی و تغذیه
- رژیم غذایی خود را در طول مدتی که از بریس استفاده می کنید به صورت زیر تنظیم نمائید.
- با توجه به اینکه نیاز به رعایت رژیم خاصی نیست ولی لازم است وزن خود را همواره کنترل نمایید.
- جهت جلوگیری از یبوست از سبزی و میوه در رژیم غذایی خوداستفاده نمایید.
در چه شرایطی به پزشک مراجعه نمائید؟
- ایجاد زخم در هر نقطه از پوست
- نقاطی از پوست که تحت کشش و فشار بیش از حد بریس قرار گیرد طوری که احساس کنید به پوست شما آسیب خواهد زد.
- التهاب بیش از اندازه در زیر بریس
- اگر ناراحتی ملایم به درد شدید و مداوم تبدیل شود
- در صورت مشاهده زخم یا سوراخ زیر بریس در صورت بروز درد شدید و مداوم زیر بریس
-
پزشک تاییدکننده :دکترسید نادر دادگر
منبع : ویراست پانزدهم 2022
تاریخ بازنگری :خرداد 1403
-
واحد آموزش بیمارستان قدس
نشانی اراک - خیابان فلسطین - کدپستی ۹۵۸۶-۷-۳۸۱۴۱
تلفن های تماس: ۵-۳۲۲۲۸۰۶۱
نمابر: ۳۲۲۲۲۷۹۶
