شرح بیماری :
وضعیتی است که درآن یک انگشت درحالت خمیده باقی مانده و ممکن است انگشت با حرکتی ناگهانی به سرجای خود برگردد و یا به اعمال نیرو نیاز داشته باشد .انگشت ماشه ای به واسطه التهابی که غلاف اطراف تاندون ایجاد می کند رخ می دهد و بیشتر در انگشتان شست ،میانی و حلقه شایع است و بیشتر در صبح رخ می دهد .( تاندون بافتی محکم و رشته ای است که عضله را به استخوان وصل می کند و با انقباض خود باعث حرکت استخوان می شود)
علائم بیماری :
- خشکی و سفتی انگشت خمیده دست
- صدا دادن انگشت موقع حرکت دادن
- سوزش یا برآمدگی در پایین انگشت
- درد در کف دستها مخصوصا در صبح
علت بیماری :
التهاب غلاف اطراف تاندون در انگشت آن را باریک می کند . در حین خم کردن چون قدرت عضلات خم کننده انگشت زیاد است، این توده از درون تونل عبور می کند و انگشت خم می شود ولی در حین صاف کردن انگشت چون قدرت عضلات باز کننده انگشتان کمتر است ممکن است بیمار نتواند به راحتی انگشت خود را صاف کند .
شیوع بیماری :
- خانمهای میانسال
- کم کاری تیروئید
- روماتیسم مفصلی
- دیابت
- در زنان 2-6 برابر بیشتر از مردان است
تشخیص :
با شرح حال و معاینه قطعی می شود.
- در مراحل ابتدایی بیمار ممکن است فقط درد در محل اتصال انگشت به کف دست داشته باشد.
- در مرحله پیشرفته تر گیر کردن انگشت به راحتی رد نمی شود .انگشت خم می شود ولی باید با دست دیگر صاف شود.
- در مرحله کاملا پیشرفته ،انگشت اصلا صاف نمی شود
- اگر دچار سفتی یا گرفتگی انگشت دست خود شدید به پزشک مراجعه نمایید.
- اگر دست شما گرم شد و ملتهب بود به پزشک مراجعه نمایید .
اصول پیشگیری ، درمان و توانبخشی :
استراحت دادن به انگشت :یکی از بهترین روشهای مقابله با انگشت ماشه ای است که به کاهش درد و التهاب کمک می کند و روند بهبودی را تسریع می بخشد .
عدم انجام کار های تکراری، پر زحمت و مداوم با انگشتان دست خصوصا خانم های میانسال به بالا
استفاده از ابزارهای خودکار(اتوماتیک) ومناسب در جهت کاستن از فشار کار با دست.
استفاده از آتل :تا حد امکان باید انگشت تحت تاثیر را در آتل قرارر دهید تا درد و التهاب از بین برود . آتل انگشت را در وضعیت صاف قرار می دهد .
قرار دادن کمپرس یخ: چند تا قالب یخ کوچک را درون حوله ای قرار داده و روری انگشت بگذارید 5 دقیقه استراحت بدهید و دوباره تکرار کنید .
غوطه وری در آب گرم :باعث آرام سازی عضلات و تاندونها می شود که باعث افزایش جریان خون و کاهش درد می شود .مقداری آب گرم در یک ظرف بریزید 5 دقیقه انگشت خود را داخل ظرف بگذارید سپس استراحت بدهید و مجددا این روش را تکرار کنید .
انجام تمرینات کششی : ورزش ملایم و حفظ تحرک در انگشت تحت تاثیر قرار گرفته و به روند درمان کمک می کند .انگشت خود را باز و بسته کنید و این کار را 10 الی 15 بار تکرار کنید .یک نوار لاستیکی را دور شست و انگشتان ببندید سعی کنید دست خود را در برابر این عامل باز و بسته کنید .
جراحی:در صورت عدم پاسخ به سایر روش های درمانی خصوصا درمان های حمایتی از جراحی استفاده می شود.
در این شرایط با عمل جراحی کوچکی که انجام میشود غلاف پوشاننده تاندون در قاعده انگشت در کف دست آزاد شده و عارضه بهبود مییابد. عمل جراحی برای درمان این عارضه جز اعمال کوچک وسرپایی محسوب می شود. برای این مقصود از بیحسی موضعی، بلوک عصبی و یا بیهوشی عمومی استفاده می شود . برش کوچکی در کف دست و در قاعده انگشت بهصورت عرضی به طول نیم تا یک سانتیمتر داده میشود و از طریق همین برش غلاف پوشاننده تاندون خم کننده انگشت به طور کامل آزاد میشود .
مراقبتهای قبل از جراحی :
ناشتا بودن قبل از عمل8 تا 12 ساعت قبل از عمل چیزی میل نکنید . (با توجه به بیهوشی و اثر داروها باید معده خالی باشد تا از برگشت محتویات آن به مسیر های هوایی جلوگیری شود)
در صورت مصرف داروهای رقیق کننده خون از همان زمان ابتدای مراجعه به پزشک و تنظیم زمان عمل در مطب نوع داروهای مصرفی را اعلام نمائید.
مصرف داروهای فشار خون با مقدار اندک آب پس از کسب اجازه از پزشک قبل از عمل بلامانع است .
شب قبل عمل استحمام نمائید.
زیورآلات و دندان مصنوعی خود را قبل از عمل خارج نمائید.
آرامش و خونسردی خود را حفظ نموده و به جراح خود اعتماد نمائید.
جهت بهبود ترمیم محل جراحی بهتر است از یک ماه قبل عمل استعمال دخانیات را قطع نمائید.
مراقبتهای بعد از جراحی :
پانسمان کوچکی در محل گذاشته میشودآنرا خشک و تمیز نگهدارید
در صورت بروز عفونت ، تب،خونریز ی، قرمزی و تورم محل جراحی به پزشک معالجتان اطلاع دهید.
دستان خود را بالاتر از سطح قلب نگهدارید.
از انجام کارهای سنگین و فشار زیاد تا حداقل یک ماه بپرهیزید.
رانندگی پس از چند روز در صورت نداشتن درد بلامانع است .
داروهای آنتی بیوتیک در صورت تجویز کامل و راس ساعت میل شود.
در صورت بی حسی و یا تغییر رنگ نوک انگشتان حتما به پزشک معالج خود اطلاع دهید .
حرکات انگشتان بلافاصله پس از جراحی تشویق میشود.
گیرافتادن انگشت به طور کامل بهبود پیدا کند . این بهبود را چند روز پس از جراحی و پس از رفع التهاب محل عمل میتوان به طور کامل احساس کرد عود در انگشت جراحی شده نامحتمل است .
امکان ابتلای انگشتان دیگر در آینده وجود دارد .
دکترعلیرضا امانی
منبع : ویراست پانزدهم برونر 2022
واحد آموزش بیمارستان فوق تخصصی قدس اراک
تاریخ بازنگری :خرداد 1403
