یا مَنْ اِسْمُهُ دَوآءٌ وَ ذِکْرُهُ شِفآءٌ یا مَنْ یَجْعَلُ الشِّفاءَ فیما یَشاءُ مِنَ الاَْشْیاءِ
راهنمای بیمارکم کاری تیروئید
شرح بیماری:
عبارت است از کاهش فعالیت غده تیرویید که باعث کاهش تولید هورمون های تیروئیدی می شود. غده تیرویید یک غده پروانه ای شکل در جلوی گردن است تقریباً تمام فرایندهای سوخت و ساز بدن تحت تأثیر هورمونهای تیروییدی قرار می گیرند. کم کاری تیرویید در هر دو جنس و در هر سنی رخ میدهد، اما در زنان میانسال شایع تر است.
علایم شایع:
اکثر بیماران دارای چندین علامت از علایم زیر هستند:
- کم شدن تحمل به سرما
- کاهش اشتها
- یبوست
- درد قفسه سینه
- موی خشن یا با رشد کند
- کند ،تند یا نامنظم بودن ضربان قلب
- افزایش وزن یا برعکس لاغری شدید
- بی حالی یا شل بودن یا برعکس بی قرار بودن خواب آلودگی یا برعکس بیخوابی
- اختلال روانی از جمله افسردگی روان پریشی یا ضعیف شدن حافظه
- تجمع مایع در بدن خصوصاً در اطراف چشمها
- حالت خمودگی در صورت و پایین افتادگی پلکها
- خشن شدن پوست
- کم شدن میل جنسی و ناباروری
- اختلالات قاعدگی
- کلفت یا خشن شدن صدا
علل:
عللی که باعث ایجاد هیپوتیروئیدی میشود گاهی ناشناخته است ولی شایع ترین علل عبارتند از:
- بیماریهای خود ایمنی که در طی آنها دستگاه ایمنی بدن عملکردغیر طبیعی دارد و به غده تیرویید حمله میبرد.
- درمان با ید رادیواکتیو
- جراحی برای درمان پرکاری تیروئید
- کمبود ید در رژیم غذایی
- کاهش فعالیت غده هیپوفیز که ترشح کننده هورمون محرک تیروئید است.
- داروهایی مثل لیتیوم که از فعالیت تیروئید می کاهند.
عواقب مورد انتظار:
معمولاً بیماری با دادن هورمون تیروئید و تنظیم دقیق مصرف آن قابل درمان است.
هورمون درمانی عبارت است از فراهم آوردن هورمون تیروئید به اندازه کافی برای بدن تا کارایی عملکردهای طبیعی بدن حفظ شود امکان دارد تا چندین ماه نیاز به ارزیابی پزشکی وجود داشته باشد تا مقدار مناسب هورمون تیروئیدی که باید داده شود معلوم شود. در صورتی که درمان بدون هماهنگی پزشک قطع شود، ممکن است بیماری عود کند.
عوارض شایع احتمالی:
از عوارضی که به دنبال این بیماری در فرد ایجاد میشود به موارد زیر میتوان اشاره نمود
- افزایش استعداد ابتلا به عفونتها
- عوارض دارویی
- ناباروری
تشخیص و درمان:
- آزمایش خون از نظر هورمونهای تیروئیدی با آزمایش میتوان تشخیص کم کاری تیروئید را تائید کرد اما نمی توان مشخص کرد که چه میزان هورمون برای درمان لازم است.
- اهداف درمان عبارتند از تجویز هورمون تیروئید و شناسایی علایم برای پیشگیری از زیاد بودن یا کم بودن مقدار داروی تجویز شده
داروها:
- داروی حاوی هورمون تیرویید تجویز خواهد شد.
- میزان مصرفی برحسب ،سن ،وزن ،جنس ظرفیت عملکرد تیرویید، و سایر داروهای مصرفی تعیین میشود.
فعالیت:
محدودیتی برای آن وجود ندارد تا حدی که میتوانید فعالیت خود را حفظ کنید
رژیم غذایی و تغذیه:
- به سراغ منابع غنی از ید بروید .(شیر ،پنیر،تخم مرغ کامل،نمک خوراکی ید دار،ماهی آب شور )
- مواد غذایی سرشار از سلنیوم بخورید (ماهی ، میگو،آجیل ،تخم مرغ،بلغورو جو دوسر ،مرغ،بوقلمون)
- مواد غذایی غنی از زینک میل کنید(صدف، مرغ، تخم مرغ؛ ماست، گوشت گاو)
- با خوردن رژیم پر فیبر از بروز یبوست جلوگیری کنید.
در چه شرایطی به پزشک مراجعه نمائید؟
- اگر علایم در عرض ۳ هفته از شروع درمان رو به بهبود نگذارند.
- اگر دچار علایم جدید و غیر قابل توجیه شده اید. داروهای مورد استفاده در درمان ممکن است عوارض جانبی به همراه داشته باشند.
- اگر اغما یا تشنج رخ دهد فوراً باید درخواست کمک اورژانس شود.
پزشک تاییدکننده :خانم دکتر طلعت شامرادی متخصص داخلی
منبع : ویراست پانزدهم 2022 برونر سودارث
تاریخ بازنگری :خرداد 1403
واحد آموزش بیمارستان قدس
نشانی اراک - خیابان فلسطین - کدپستی ۹۵۸۶-۷-۳۸۱۴۱ تلفن های تماس: ۵-۳۲۲۲۸۰۶۱ نمابر: ۳۲۲۲۲۷۹۶
