یا مَنْ اِسْمُهُ دَوآءٌ وَ ذِکْرُهُ شِفآءٌ یا مَنْ یَجْعَلُ الشِّفاءَ فیما یَشاءُ مِنَ الاَْشْیاءِ
شرح شکستگی:
شانه یک مفصل پیچیده است که امکان طیف وسیعی از حرکت را فراهم می کند . شکستگی شانه به شکستن یکی از استخوانهای ناحیه شانه گفته میشود. این شکستگی ممکن است در استخوان بازو (قسمت فوقانی استخوان بازو)، استخوان ترقوه یا استخوان کتف رخ دهد. شدت آسیب از ترکخوردگی ساده تا شکستگیهای چند تکه متفاوت است.
علائم و نشانه ها :
- درد شدید در ناحیه شانه
- تورم و کبودی اطراف شانه
- محدودیت یا ناتوانی در حرکت دادن بازو
- حساسیت به لمس
- تغییر شکل ظاهری شانه
- صدای تقتق یا ساییدگی هنگام حرکت
- بیحسی یا گزگز در دست (در برخی موارد)
علل ایجاد شکستگی شانه:
- سقوط روی شانه
- تصادفات رانندگی
- آسیبهای ورزشی
- ضربه مستقیم به شانه
- پوکی استخوان و شکنندگی استخوانها در سالمندان
روشهای تشخیصی:
- گرفتن شرح حال و معاینه فیزیکی
- رادیوگرافی (عکس ساده X-Ray)
- سیتی اسکن (CT Scan) در موارد پیچیده
- امآرآی (MRI) در صورت شک به آسیب بافتهای نرم
درمان:
درمان غیرجراحی: در بسیاری از شکستگیهای پایدار
- استفاده از آویز یا اسلینگ
- استراحت و محدود کردن حرکات شانه
- مصرف داروهای ضد درد طبق دستور پزشک
- فیزیوتراپی پس از شروع جوش خوردن استخوان
درمان جراحی:در موارد زیر ممکن است جراحی لازم باشد
- جابهجایی شدید قطعات استخوان
- شکستگیهای چندتکه
- آسیب عروق یا اعصاب
- شکستگیهای داخل مفصلی
- عدم پایداری شکستگی
روشهای جراحی: شامل استفاده از پیچ، پلاک، میله یا تعویض مفصل شانه در موارد خاص است
مراقبتهای قبل از عمل جراحی:
- در صورت داشتن حساسیت دارویی یا غذایی تیم درمان را در جریان قرار دهید.
- ناشتا بودن قبل از عمل (8 تا 12 ساعت) قبل از عمل چیزی میل نکنید . با توجه به بیهوشی و اثر داروها باید معده خالی باشد تا از برگشت محتویات آن به مسیر های هوایی جلوگیری شود)
- در صورت مصرف داروهای رقیق کننده خون از همان زمان ابتدای مراجعه به پزشک و تنظیم زمان عمل در مطب نوع داروهای مصرفی را اعلام نمائید.
- مصرف داروهای فشار خون با مقدار اندک آب پس از کسب اجازه از پزشک قبل از عمل بلامانع است .
- شب قبل عمل استحمام نموده و موهای ناحیه جراحی را شیو نمائید.
- زیورآلات و دندان مصنوعی خود را قبل از عمل خارج نمائید.
- آرامش و خونسردی خود را حفظ نموده و به جراح خود اعتماد نمائید.
- استعمال دخانیات را قطع نمائید.
- مدارک پزشکی و تصویر برداری اگر موجود است به همراه داشته باشید.
- یک نفر از بستگان درجه یک ، ولی قانونی جهت امور احتمالی و اخذ رضایت آگاهانه به همراه داشته باشید.
مراقبتهای بعد از عمل:
فردی که دچار شکستگی شده است لازم است فعالیت خود رابه صورت زیر تنظیم نماید:
- سعی کنید هر چه سریع تر از تخت خارج شوید.
- با اجازه پزشک میتوانید ورزشهای سبک مانند پیاده روی انجام دهید.
- از اسلینگ طبق دستور پزشک استفاده شود.یکی از اصولی ترین مراقبتهای بعد ازعمل استفاده از گردن آویز است تا فشار به شانه ها وارد نشود .
- داروهای تجویز شده طبق دستور استفاده شود.
- در صورتیکه داروهای رقیق کننده خون تجویز شده است آنها را به دقت و مرتب استفاده نمائید.
- محل جراحی خشک و تمیز نگهداشته شود .
- از بلند کردن اجسام سنگین خوداری شود.
- در روزهای اول بعد از جراحی یکی از روش های موثر برای کنترل درد و کاهش تورم استفاده از کیف یخ می باشد که در صورت صلاحدید پزشک می توانید استفاده نمائید.
- فیزیوتراپی و توانبخشی یکی از مراحل کلیدی مراقبتهای پس از عمل می باشد که در صورت لزوم توسط پزشک توصیه خواهد شد.
- در حالتی بخوابید یا استراحت نمائید که به شانه ها فشاری وارد نشود و از بالش های حمایتی استفاده نمائید.
- از حرکت ناگهانی و کشش در شانه ها خودداری نمائید.
- از لباس هایی با دکمه هایی در جلوی آنها و گشاد استفاده نمائید تا بیرون اوردن و تن کردن آن فشاری ایجاد نکند.
فردی که دچار شکستگی میشود لازم است رژیم غذایی خود را به صورت زیر تنظیم نماید:
- برای تسریع التیام بافت نرم و ،استخوان رژیم غذایی پرپروتئین و پرکالری استفاده کنید.
- جهت پیشگیری از یبوست از رژیم پرفیبر میوه ها و سبزیجات حاوی سبوس و مایعات فراوان استفاده کنید.
- صرف سبزیجات و مرکبات و آب میوه های تازه حاوی ویتامین C میتواند به بهبود سریعتر زخم کمک کند.
- از مصرف موادی که موجب دفع کلسیم از ادرار میشود مانند مواد کافئین دار قهوه و نوشابه مشروبات الکلی گوشت قرمز خودداری نمایید.
در چه شرایطی به پزشک مراجعه نمایید؟
- در فواصل منظم و مشخص شده توسط پزشک جهت ادامه درمان
در صورت داشتن گچ با مشاهده علائم زیر:
- درد شدید در اندامهای صدمه دیده که با ضد دردهای معمولی تسکین نیابد
- گز گز و مور مور انتهای اندام مبتلا
- هر گونه ترک، شکستگی یا نرمی در گچ
- افزایش ورم انگشتان دست حتی پس از قراردادن عضو گچ گرفته بالاتر از قلب
- بوی غیر طبیعی یا نا مطبوع و یا ترشح از گچ
در صورت انجام عمل جراحی و وجود زخم با مشاهده علائم زیر:
- درد و قرمزی در محل زخم
- ترشح چرکی از زخم
- تب و لرز
- بی اشتهایی
پزشک تاییدکننده :دکترمحسن پارسی خامنه جراح و متخصص ارتوپدی
منبع : ویراست پانزدهم 2022 برونر سودارث
تاریخ بازنگری : خرداد 1405
واحد آموزش بیمارستان قدس
