یا مَنْ اِسْمُهُ دَوآءٌ وَ ذِکْرُهُ شِفآءٌ یا مَنْ یَجْعَلُ الشِّفاءَ فیما یَشاءُ مِنَ الاَْشْیاءِ
توده خوش خیم رحم
شرح بیماری:
رشد سلولهای غیر طبیعی در دیواره عضلانی رحم باعث به وجود آمدن تومورهای فیبروئید رحم میشوند. فیبروئیدهای رحم شایع و معمولاً خوش خیم و غیرسرطانی هستند. سه نوع اصلی فیبروئید برحسب مکان آن در رحم وجود دارد: نوع سطحی که روی سطح خارجی رحم ظاهر میشود، نوع داخل دیواره ای که به دیواره رحم محدود است و نوع زیر مخاطی که در سطح داخلی رحم پدیدار می گردد. فیبروییدها ندرتاً گردن رحم را درگیر می کنند.
فیبروئید یا میوم : توده ای خوش خیم که از عضلات رحم تشکیل شده است .
علایم شایع بیماری:
در صورت وجود فیبروم /میوم در رحم علائم زیر ممکن است در فرد بروز نماید:
- غالباً بدون علامت و امکان دارد در معاینه لگنی کشف شود.
- فواصل بین قاعدگیها کمتر و ممکن است مقدار خونریزی بیشتر شود به طوری که گاهی اوقات لخته های بزرگ خونی بیرون می آید و احساس ناراحتی زیادی وجود دارد.
- خونریزی در بین قاعدگیها
- احساس فشار روی مثانه یا راست روده
- کم خونی ، ضعف، خستگی و رنگ پریدگی
- ندرتاً افزایش ترشحات از مجرای تناسلی
- مقاربت دردناک یا خونریزی پس از مقاربت
علل شایع بیماری:
- دلیل قطعی آن مشخص نیست ولی احتمال می دهند افزایش بعضی از هورمون ها عامل آن باشد.
- عوامل ارثی و خانوادگی
- برخی جهش های ژنتیکی
- چاقی و افزایش چربی بدن
- مصرف ناکافی میوه و سبزیجات
- بارداری و زایمانهای متعدد و پیاپی
عوارض شایع احتمالی:
به دنبال وجود میوم در رحم عوارض زیر ممکن است در فرد بروزنماید:
- خونریزی غیر طبیعی شدید و کم خونی
- خونریزی بین دو سیکل قاعدگی
- درد مبهم و احساس فشار در ناحیه پایین شکم
- فشار بر مثانه در صورت بزرگ شدن بیش از حد توده
- ناباروری
- عوارضی که در زمان حاملگی میتوانند رخ دهند عبارتند از: سقط خودبه خودی ، زایمان و امکان جدا شدن جفت وقتی که جفت روی فیبرویید قرار گرفته باشد در مواردی که فیبرویید بزرگ است، رشد جنین ممکن است به خطر افتد زیرا خون بیشتر به سوی فیبروئید جریان می یابد و کمتر به جفت میرسد.
تشخیص و درمان:
- سونوگرافی از طریق شکم یا واژینال
- لاپاروسکوپی (بررسی احشای داخل حفره شکم لاپاراسکوپ )
- هیستروسالپنگوگرام (عکسبرداری با اشعه ایکس از لوله های رحمی با تزریق دارو به درون رحم)
- ام آر آی لگن
- نمونه برداری از توده رحم
در مواردی که علایم خفیف هستند امکان دارد نیازی به درمان وجود نداشته باشد و توصیه شود که بیمار پس از ۱۲-۶ ماه مجدداً برای معاینه مراجعه نماید.
در بعضی از موارد ممکن است توصیه به جراحی شود.اگر قبل از یائسگی جراحی ضروری نباشد. معمولاً این تومورها پس از یائسگی بدون درمان کوچک میشوند.
در صورتی که جراحی ضرورت داشته باشد بیمار بستری میشود.
فیبروئیدها در شرایط زیر عموماً جراحی میشوند:
خونریزی بیش از اندازه، ایجاد علایمی که درروند حاملگی اختلال ایجاد می کنند، سرطانی شدن که خیلی به ندرت رخ می دهد. غالباً می توان فیبروئیدها را بدون درآوردن کل رحم جراحی نمود و تا زمانی که رحم درآورده نشده باشد توانایی حامله شدن وجود دارد.
داروها:
- در زمانی که میوم رحمی دارید ممکن است از داروهای زیر جهت درمان بیماری استفاده شود:
- در صورت نیاز به استفاده از روشهای جلوگیری به فکر استفاده از سایر روشها غیر دارویی مثل آی یودی، کاندوم ،کف یا ژل ضد حاملگی باشید. امکان دارد برای به حداقل رساندن خونریزی رحمی مصرف پروژسترونها توصیه شود.
- برای تخفیف درد از داروهای ضد التهاب با مشورت پزشک استفاده کنید.
- برای کم خونی ناشی از خونریزی مکمل آهن مصرف کنید.
- امکان دارد یک هورمون تجویز شود که باعث بروز یائسگی مصنوعی و سریع شده به طوری که خونریزی متوقف و اندازه فیبروئید کوچک این نوع دارو نباید بیش از ۶ ماه مورد استفاده قرار گیرد.
فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری:
در زمانی که میوم رحمی دارید محدودیت خاصی برای آن وجود ندارد مگر جراحی انجام شده باشد در این صورت باید مدتی در رختخواب استراحت ،شود فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری ها تا حدودی محدود شوند و فعالیت جنسی در زمان ابتلا به این بیماری نیز تا تقریباً یک ماه متوقف شود.
رژیم غذایی و تغذیه:
- افرادی که میوم رحمی دارند برای آنها رژیم خاصی توصیه نمیشود مگر با نظر پزشک معالج
در چه شرایطی باید به پزشک مراجعه نمایید؟
- اگر علایم شدیدتر شوند.
- اگر مجبور باشید (هر تامپون یا پد نوار بهداشتی) را زودتر از یک ساعت عوض کنید.
پزشک تائید کننده :دکتر اشرف زمانی جراح و متخصص زنان و زایمان و انکولوژی زنان
منبع : ویراست پانزدهم 2022برونر سودارث
تاریخ بازنگری : خرداد 1404
