یا مَنْ اِسْمُهُ دَوآءٌ وَ ذِکْرُهُ شِفآءٌ یا مَنْ یَجْعَلُ الشِّفاءَ فیما یَشاءُ مِنَ الاَْشْیاءِ
راهنمای بیمار هپاتیت
شرح بیماری:
هپاتیت به معنی التهاب در بافت کبد است و به دلایل مختلفی می تواند ایجاد شود که بعضی از آنها قابل سرایت هستند و برخی مسری نیستند .از عواملی که ایجاد هپاتیت می کنند میتوان به افراط در مصرف الکل، اثر برخی داروها آلودگی به باکتری و همچنین ویروس اشاره نمود. هپاتیت ویروسی منجر به عفونت کبدی می گردد.
عامل بیماری هپاتیت ویروسی یک ویروس است و در ابتدا می تواند مثل یک سرماخوردگی بروز نماید. ولی بیماری مزمن هپاتیت C بر عکس سرماخوردگی معمولی به دلیل از کار افتادن کبد و مشکل بودن درمان میتواند حیات بیمار را تهدید کند . بیشتر مبتلایان به هپاتیت از نوع C و B علائمی ندارد برخی از این بیماران علائم سرشتی عفونت ویروسی را نشان می دهند از قبیل خستگی، دل درد ،درد عضلانی و تهوع و بی اشتهایی ولی در موارد پیشرفته علائم نارسایی کبدی بروز می کند که شامل تورم شکم ،اندامها ،زردی و خونریزیهای گوارشی و ... است.
در ایران بالغ بر ۳% افراد آلوده به این ویروس می باشند. حدود ۷۵ الی ۸۰ درصد از افرادی که تازه به این ویروس مبتلا شده اند، دچار پیشرفت و مزمن شدن این بیماری شده و از بین آنها نیز 60 الی ۷۰ درصد به بیماریهای مزمن کبدی دچار میشوند. از بین افراد حدود ۵ الی ۲۰ درصد به سیروز کبدی مبتلا می شوند .
در حال حاضر ۸ نوع از این ویروس شناخته شده است.
۱- هپاتیت نوع A
۲- هپاتیت نوع B
-3هپاتیت نوع c
۴- هپاتیت نوع Dهمیشه همراه با نوع B
۵- هپاتیت نوع E
۶- هپاتیت نوع F
-7ه-پاتیت نوع G
در حال حاضر ۱۰ تا ۱۵ درصد افراد در هیچکدام از این دسته ها قرار نمیگیرند به همین دلیل میشود انتظار ویروس نوع H را نیز داشت.
هپاتیت A:
این نوع التهاب کبد که بصورت حاد بروز می کند معمولا از طریق آب و غذای الوده منتقل می گردد.این موارد عموما و در بیشتر موارد بصورت خفیف و خود به خود محدود شونده است و بدون بجای گذاشتن آسیب دائمی بهبود می یابد .البته در سالمندان یا بیماری با مشکلات زمینه ای کبد ممکن است مشکل ایجاد نماید.
علائم :
- از دست دادن اشتها
- تهوع و استفراغ
- درد در شکم
- اسهال یا یبوست
- خارش و جوش پوستی
پیشگیری :
- استفاده از غذا و آب سالم و بهداشتی
- عدم خورد صدف خام
- عدم تماس با مدفوع آلوده فرد مبتلا به هیپاتیت A
روش انتقال :
واکسیناسیون :
موجود و توصیه می شود .
نکات مراقبتی :
- استراحت کافی
- تغذیه مناسب
- پرهیز از مصرف الکل و داروهای مضر
- نوشیدن کافی مایعات
- مصرف غذاهای سبک و کم حجم با ارزش غذایی بالاتر
- استفاده از غلات کامل مانند برنج قهوه ای یا نان سبوس دار
- استفاده از پروتئین های سبک مثل مرغ و ماهی
هپاتیت C-B:
یکی از شایع ترین نوع هپاتیت و التهاب ویروسی کبد است و می تواند بصورت حاد و مزمن بروز نماید.در نوع مزمن احتمال بروز سیروز و نارسایی یا سرطان کبد وجود دارد .
علائم :
- از دست دادن اشتها
- تهوع و استفراغ
- درد در شکم
- اسهال یا یبوست
- خارش و جوش پوستی
- ورم شکم و پاها
- خستگی مداوم
- تیره شدن رنگ ادرار
- روشن شدن رنگ مدفوع
- درد مفاصل
- علائم شبیه به سرما خوردگی
- زردی چشم ها
پیشگیری :
- رعایت بهداشت جنسی و نداشتن شریک جنسی مشترک
- عدم تماس خونی از طریق سرنگ آلوده و تیغ و و سایل برنده
- انجام خدمات زیبایی در مکان های معتبر
- عدم استفاده از وسایل مشترک مانند ماشین ریش تراش یا مسواک
- تماس جنسی محافظت شده
- تزریق واکسن
روش انتقال :
- از طریق مایعات و خون آلوده
- از مادر کمبتلا به نوزاد حین تولد
- انتقال خون و فراورده های خونی غربال نشده که به ندرت حادث می شود زیرا در سازمان انتقال خون تمام آزمایشات انجام می گردد.
واکسیناسیون :
موجود و توصیه می شود .
نکات مراقبتی :
- استراحت کافی
- تغذیه مناسب
- پرهیز از مصرف الکل و داروهای مضر
- نوشیدن کافی مایعات
- مصرف غذاهای سبک و کم حجم با ارزش غذایی بالاتر
- استفاده از غلات کامل مانند برنج قهوه ای یا نان سبوس دار
- استفاده از پروتئین های سبک مثل مرغ و ماهی
- پرهیز از مصرف الکل
- پرهیز از مصرف خودسرانه داروها
پیشگیری:
برای جلوگیری از انتشار این ویروس کارهای زیر ضروری به نظرمی رسد:
- زخم و بریدگیهای پوست را خودتان پانسمان کنید در صورت نیاز به کمک برای پانسمان زخم از دستکش استریل استفاده شود.
- در صورتی که به این بیماری مبتلا هستید ،خون پلاسما و اعضای بدن و بافت اهداء نکنید.
- از ریش تراش مسواک و لوازم آرایشی با لوازم شخصی دیگران به طور مشترک استفاده نکنید.
- به یاد داشته باشید غیر از واکسن نوع B این بیماری، این بیماری واکسن و درمان کامل ندارد از این رو پیشگیری از آلودگی دیگران با عمل به توصیه های بهداشتی بر عهده شماست.
- انجام خدمات زیبایی در مکان های معتبر
پزشک تاییدکننده :آقای دکتر مهدی اسدی متخصص داخلی
منبع : ویراست پانزدهم 2022 برونر سودارث
تاریخ بازنگری :خرداد 1403
واحد آموزش بیمارستان قدس
