یا مَنْ اِسْمُهُ دَوآءٌ وَ ذِکْرُهُ شِفآءٌ یا مَنْ یَجْعَلُ الشِّفاءَ فیما یَشاءُ مِنَ الاَْشْیاءِ
شرح بیماری:
خونریزی بعد از زایمان امری طبیعی است خانم ها اغلب در حدود ۰/۵ لیتر خون در حین زایمان طبیعی از دست می دهند که این مقدار در زایمان سزارین به ۲ برابر میرسد. چنانچه خونریزی از این مقادیر افزایش پیدا کند مشکل غیر طبیعی است.
هر گونه خونریزی غیر طبیعی 42 روز بعد اززایمان حائز اهمیت است.
علل:
علل خونریزی زودرس عبارتند از:
خوب جمع نشدن رحم و شلی آن :رحم برای جلوگیری از خونریزی حالت انقباض به خود می گیرد. با فشرده شدن رحم، رگهای خونی که بر اثر جدا شدن جفت پاره شده بودند، تحت فشار قرار میگیرند و بسته میشوند. بدین ترتیب خونریزی مهارمی شود. ماساژ رحمی بعد از زایمان باعث انقباض رحم کنترل خونریزی می شود.
آسیبهای مامایی: پارگی ها نیز میتوانند علت خونریزی غیر طبیعی پس از زایمان باشند.
علل خونریزی دیررس عبارتند از:
- باقی ماندن بقایای جفت جفت به طور کامل از رحم جدا نشده تکه ای از آن به صورت چسبیده به دیواره داخلی رحم باقی مانده باشد. اگر ظرف یکی دو هفته اول بعد از زایمان، این توده از رحم کنده شود منجر به خونریزی تند و سریعی می گردد.
- جمع نشدن محل جفت
- عفونت رحم
تشخیص:
در افرادی که دچار خونریزی بعد از زایمان میشوند پزشک اقدامات تشخیصی زیر را انجام میدهد.
- سونوگرافی
- معاینه و گرفتن شرح حال توسط پزشک
درمان:
- در صورتی که خونریزی به علت پارگی دهانه رحم و واژن ایجاد شده باشد پزشک آن را مجددا ترمیم می کند.
- در صورتی که بقایای جفت در رحم باقی مانده باشد کورتاژ جهت تخلیه و پاکسازی رحم انجام می گیرد.
- در صورتیکه پزشک پس از معاینه تشخیص دهد که روند جمع شدن رحم به کندی صورت می گیرد ،به صورت سرپایی یا بستری داروهای منقبض کننده رحم را برای شما تجویز خواهد کرد.
عوارض:
به دنبال خونریزی بعد از زایمان عوارض زیر نیز در بیماران ممکن است بروز نماید:
- ضعف و بی حالی
- ایجاد کم خونی
- شوک
مراقبت:
در صورت خونریزی بعد از زایمان اقدامات مراقبتی زیر را انجام دهید:
- خونریزی بعد از زایمان ممکن است ۲ تا ۳ و یا تا ۶ هفته ادامه پیدا کند میزان ترشحات به تدریج کم میشود. ترشحات قرمز رنگ نباید بیش از ۲ هفته باقی بمانند هر چند اگر استراحت کافی نبوده و فعالیت بدنی زود شروع شود و زیاد باشد خونریزی ممکن است دوباره شروع شود پس حتما استراحت کنید.
- از بلند کردن اشیاء سنگین خودداری کنید.
- تا زمان ترمیم کامل محل بخیه ها از مقاربت جنسی خودداری کنید.
- محل بخیه ها را خشک و تمیز نگه دارید.
- در روز زایمان هنگام خارج شدن از تخت ابتدا بنشینید و پاهای خود را آویزان کنید سپس در صورت نداشتن سرگیجه از تخت خارج شوید.
رژیم غذایی و تغذیه:
- در فردی که دچار خونریزی بعد از زایمان میشود رژیم غذایی خاصی توصیه نمیشود، جهت جلوگیری از یبوست مایعات فراوان و غذاهای پر فیبر مصرف کنید.
- سعی نمائید زیر نظر متخصص تغذیه از مواد غذایی خون ساز نظیر گوشت قرمز ،مرغ و ماهی ، اسفناج و برگ جغندر ،کشمش و توت و... استفاده نمائید.
- همراه با مواد غذایی سرشار از آهن ،ویتامین C نیز جهت افزایش جذب هن نظیر آب پرتقال میل نمائید .
در چه شرایطی به پزشک مراجعه نمائید؟
- خیس شدن کامل بیش از یک پد در هر ساعت
- ادامه خونریزی شدید و قرمز روشن بعد از هفته اول
- تغییر رنگ مجدد خونریزی به قرمز روشن بعد از روز چهارم پس از زایمان و برطرف نشدن آن با استراحت
- خونریزی همراه با تکه های بزرگ لخته بزرگتر از یک سکه
- احساس ضعف
- تب و لرز ترشحات بد بو
پزشک تایید کننده: خانم دکتر معصومه حیدری
منبع :کتاب ویلیامز
واحد آموزش به بیمار بیمارستان فوق تخصصی قدس
بازنگری : خرداد 1404
