یا مَنْ اِسْمُهُ دَوآءٌ وَ ذِکْرُهُ شِفآءٌ یا مَنْ یَجْعَلُ الشِّفاءَ فیما یَشاءُ مِنَ الاَْشْیاءِ
راهنمای بیمار سیستوسکوپی:
آیا تا به حال شما و یا اطرافیانتان برای تشخیص و یا درمان مشکلات مثانه و مجرا پیشنهاد سیستوسکوپی شده است؟
از سیستوسکوپی چه می دانید؟
سیستوسکوپی متشکل در دو کلمه Cysto به معنای مثانه و Copy به معنای دیدن می باشد.سیستوسکوپ یک لوله نازک است که انتهایش به یک دوربین و منبع نوری مجهز است .در طی این پروستجر ف پزشک این لوله را از طریق مجرای ادراری وارد نموده تا بتواند داخل مثانه شما را به تصویر بکشد.تصاویر بزرگ نمایی شده از دئربین روی صفحه نمایش داده می شود که پزشک می تواند آن را مشاهده نماید.
موارد کاربرد سیستوسکوپی:
۱. تشخیص مشکلات و بیماریهای مثانه مانند:
تومورها ،سنگ دیورتیکول ، التهاب ،خونریزیهای مثانه،، پارگیها ، فیستول( راه یافتن مثانه به بافتهای اطراف مثل روده، رحم و ...)
۲. تشخیص مشکلات مجرا یا پیشابراه مانند: تنگی مجرا ، بی اختیاری ادرار، تومور، سنگ
3.تشخیص بیماریهای پروستات: بزرگی پروستات و فشار آن بر مجرا و انسداد مجرا
۴. درمان بیماریهایی چون تنگی مجرا ،خارج کردن سنگ های کوچک مثانه مجرا، تزریق دارو در مثانه عصبی
۵.بررسی سلامت مثانه در زمان جراحی های لگنی مانند جراحیهای رحم، درمان بی اختیاری ادراری
۶ . نمونه برداری از مثانه و مجرا
7. خارج کردن لوله دابل جی یا لوله های حالب بعد از انجام عمل جراحی قبلی
طریقه انجام سیستوسکوپی:
بعد از تشخیص پزشک ارولوژی مبنی بر انجام سیستوسکوپی این عمل میتواند بصورت عمل سرپایی در مطب یا اتاق عمل انجام گیرد. که در غالب موارد بصورت سرپایی و با بی حسی موضعی انجام می پذیرد.
بیمار پس از ،مراجعه لباس خود را تعویض و لباس اتاق عمل می پوشد و سپس روی تخت مخصوص دراز می کشد به طوریکه پاهای بیمار در محل خاصی به حالت باز قرار می گیرد تا معاینه به راحتی انجام گیرد. در این مرحله با استفاده از بتادین یا سایر محلول های ضدعفونی کننده آلت تناسلی جهت انجام سیستوسکوپی ضدعفونی میگردد و پوشاندن پاها با پارچه های مخصوص استریل انجام میشود
نوع بی حسی گاها موضعی و با استفاده از ژل لیدوکایین می باشد که از طریق مجرا و با سرنگ بدون سوزن انجام میشود ولی معمول ابا بی حسی عمومی و یا بی حسی از طریق نخاع هم قابل انجام است.در زمان انجام سیستوسکوپی علیرغم انجام بی حسی موضعی مختصر درد وجود دارد ولی این درد قابل تحمل می باشد و در صورت شل بودن ،بیمار این درد به میزان قابل توجهی کاهش می یابد.
نکته:
در صورتیکه به هر نوع دارو از جمله داروی بیهوشی حساسیت دارید تیم درمان را قبل از انجام در جریان قرار دهید.
درصورتیکه مشکلات انعقاد خون دارید یا داروی رقیق کننده خون مصرف می کنید حتما اطلاع رسانی نمائید.
اگر باردار هستید و یا احتمال بارداری می دهید نیز تیم درمان را در جریان قرار دهید.
سوزش ادرارو احساس پری مثانه و مختصر خونریزی در علائم ادراری مانند سوزش ،ادرار تکرار ادرارو بوی بد زمان انجام سیستوسکوپی طبیعی است و مشکل خاصی ایجاد نمی نماید.
بعد از بررسی کامل مثانه و مجرا و در صورت لزوم انجام نمونه بردای از مثانه یا باز کردن تنگیهای مجرا دستگاه و سیستوسکوپ از مجرا خارج میشود و عمل به پایان رسیده و بعد از مدتی استراحت بیمار در ،تخت بیمار قابل ترخیص می باشد.
در صورت استفاده از بیهوشی عمومی یا نخاعی بیمار ابتدا به بخش منتقل شده و در صورت طبیعی بودن علائم حیاتی بعد از چند ساعت ترخیص می شود.
عوارض بعد از عمل سیستوسکوپی:
خونریزی معمولاً گذرا و خفیف بوده و با مصرف زیاد مایعات و استراحت رفع می گردد.
سوزش ادرار: معمولاً گذرا بوده و با مصرف زیاد مایعات رفع می گردد.
عفونت ادرار: معمولاً خفیف و بیشتر عفونت مثانــه مــی باشد که با مصرف آنتی بیوتیک رفع می گردد.
توصیه های بعد از عمل سیستوسکوپی:
الف - مصرف زیاد مایعات
ب- استراحت
ج- مصرف دارویی تجویز شده توسط پزشک اورولوژی
د- مراجعه در صورت بروز علائم زیر:
خونریزی شدید و مداوم بعد از گذشت چند روز ، تب و لرز، علائم ادراری مانند:سوزش ادرار، عدم توانایی در ادرار کردن احتباس ادرار و ...)
پزشک تائید کننده : دکتراحمد شاه حیدری متخصص ارولوژی
منبع : برونر سودارث2022
واحد آموزش بیمارستان قدس