یا مَنْ اِسْمُهُ دَوآءٌ وَ ذِکْرُهُ شِفآءٌ یا مَنْ یَجْعَلُ الشِّفاءَ فیما یَشاءُ مِنَ الاَْشْیاءِ
شرح بیماری:
قلب پرکارترین عضو بدن انسان است که به طور دائم خونی را که غنی از اکسیژن و مواد غذایی است از طریق شبکه رگها به تمام قسمتهای بدن پمپ می کند. عضله قلب نیز به خون غنی از اکسیژن نیاز دارد ،که این خون توسط عروق کرونری تامین می شود. بیماری عروق کرونر شایعترین علت حمله قلبی می باشد. در سندرم حاد کرونری که یک وضعیت اورژانسی است، عضله قلب به طور ناگهانی دچار کمبود اکسیژن می گردد و در صورتیکه درمان فوری صورت نگیرد موجب مرگ عضله قلب یا سکته قلبی میشود. در سندرم حاد کرونری پلاکهایی که موجب تنگی عروق کرونر میشوند پاره شده، لخته ایجاد میکند ولی رگ را به طور کامل مسدود نمی کند فقط موجب کاهش جریان خون شرایین کرونری میشود.
علل:
- اسپاسم عروقی یا انقباض یا تنگی ناگهانی شریان کرونری
- کاهش عرضه اکسیژن در اثر خونریزی حاد، آنمی، کم خونی یا فشارخون پائین
- افزایش تقاضای اکسیژن به علت تندی ضربان قلب
- پرکاری تیروئید و مصرف کوکائین
- بیماری دریچه قلب
عوامل زمینه ساز:
در ایجاد سندرم کرونری حاد یکسری از عوامل میتوانند زمینه ساز این بیماری باشند این عوامل شامل:
- مصرف سیگار
- چاقی و مصرف بیش از حد چربی یا نمک
- دیابت شیرین (مرض قند)
- فشارخون بالا
- کلسترول بالا
- عدم تحرک و ورزش
- خستگی، کار زیاد یا استرس
- قرار گرفتن در معرض سرما یا باد
- یائسگی در زنان
- افزایش سن
- سابقه بیماری قلبی در خانواده
- جنسیت و نژاد
علائم و نشانه ها :
در بیشتر موارد علایم و نشانه های سکته قلبی و سندرم کرونری حاد، از هم قابل افتراق نیستند برخی از علایم عبارتند از:
- درد قفسه سینه که به طور ناگهانی ظاهر می شود و بیش از ۲۰ دقیقه در ناحیه پشت جناغ سینه سمت چپ قفسه سینه، درگلو، فک تحتانی پشت قفسه سینه و یا شانه چپ وجود دارد و علیرغم استراحت و مصرف دارو تداوم می یابد.
- کوتاهی نفس
- سوهاضمه
- تهوع و اضطراب
- پوست بیمار ممکن است سرد ،رنگ پریده و مرطوب باشد.
- تعداد تنفس و ضربان قلب سریعتر از حالت طبیعی است.
تشخیص:
پزشک جهت تشخیص این بیماری موارد زیر را در بیمار ، مورد بررسی قرار می دهد"
- تاریخچه بیمار شامل توصیف علایم موجود ، تاریخچه بیماری قبلی ،تاریخچه سلامت خانوادگی بخصوص بیماری قلبی
- نوار قلب در ۱۰ دقیقه اول شروع درد یا بلافاصله پس از رسیدن بیمار به اورژانس
- اکوکاردیوگرافی برای ارزیابی عملکرد بطنی
- آزمایش خون
- اسکن قلب
- آنژیوگرافی (عکسبرداری از رگها با اشعه ایکس به کمک تزریق
- ماده حاجب درون آنها
عوارض:
عوارض که ممکن است در بیماری سندرم کرونری حاد برای شما ایجاد شود شامل:
- ادم حاد ریوی
- نارسایی احتقانی قلبی
- شوک قلبی
- حمله قبلی
- بی نظمی های ضربان قلب و ایست قلبی
درمان:
اهداف درمان :
- کاهش آسیب به عضله قلب
- برقراری مجدد جریان خون عروق قلب از طریق تجویز اورژانسی داروهای حل کننده لخته با انجام بالون
- کاهش نیازعضله قلب به اکسیژن و افزایش عرضه اکسیژن از طریق تجویز داروها اکسیژن و استراحت در بستر
- جراحی پیوند عروق قلب در زمانهایی که سرخرگهای قلبی شديداً مسدود شده اند.
دارو درمانی :
در افرادی که مبتلا به بیماری سندرم کرونر حاد هستند پزشک از درمان دارویی زیراستفاده می نماید:
نیتراتها (نیتروگلیسیرین جهت گشاد کردن عروق قلب و افزایش عرضه اکسیژن به عضله قلب)
- داروهای ضد انعقادی مانند آسپیرین ، هپارین
- داروهای حل کننده لخته که باید طی 3-6 ساعت اول بروز نشانه ها تجویز شوند.
- مسکنها مانند مورفین(باعث کاهش درد و اضطراب بیمار و همچنین کاهش بار کاری قلب و نیاز به اکسیژن )
- بتا بلوکرها(داروهایی که ضربان قلب را آرام و فشار خون را کاهش می دهد)
در چه شرایطی به پزشک مراجعه نمایید؟
- زمانی که درد قفسه صدری علی رغم استراحت و درمان با نیتروگلیسیرین بیش از ۱۵-۱۰ دقیقه طول بکشد.
- زمانی که با درد قفسه صدری از خواب بیدار میشوید و درد با یک قرص نیتروگلیسیرین برطرف نمی شود.
- زمانی که حمله درد قفسه صدری متفاوت با گذشته یا شدیدتر از حد معمول باشد.
در صورت مشاهده درد قلبی :
- آرامش و خونسردی خود را حفظ کنید .
- اگر قرص آسپرین 325 میل گرم و یا زیر زبانی دارید، سریعا یکعدد در زیر زبان خود گذاشته و آسپرین را بجوید.
- اگر پس از 5 دقیقه درد برطرف نشد هر 5 دقیقه تا 3 بار می توانید آنرا تکرار کنید .
- در صورت عدم بهبودی سریعا با 115 تماس گرفته و از آنها کمک بخواهید.درد را هرگز نادیده نگیرید.
- آرام باشید و حرکت نکنید بر روی زمین در وضعیت نیمه نشسته قرار بگیرید .
- هرگز رانندگی در این وضعیت نکنید .
مراقبت روزانه جهت پیشگیری :
مصرف منظم داروهای قلبی تجویز شده
سیگار ممنوع است
غذاهای رژیمی و کم نمک و کم چرب میل نمائید.
استرس نداشته باشید .
در رژیم خود میوه و سیزیجات بگنجانید .
پزشک تایید کننده :دکتر احسان کسرایی متخصص قلب و عروق
منبع : ویراست پانزدهم 2022برونر سودارث
تاریخ بازنگری: خرداد1403
واحد آموزش بیمارستان قدس