یا مَنْ اِسْمُهُ دَوآءٌ وَ ذِکْرُهُ شِفآءٌ یا مَنْ یَجْعَلُ الشِّفاءَ فیما یَشاءُ مِنَ الاَْشْیاءِ
راهنمای بیمار آبله مرغان
آبله مرغان چیست ؟
آبله مرغان آبله مرغان یک نوع از بیماریهای ویروسی است که در اثر عفونت با ویروس واریسلا زوستر (VZV) به وجود میآید. این بیماری ویروسی، بثورات پوستی ایجاد میکند که با تاولهای کوچک، همراه با خارش شروع شده و در نهایت تبدیل به جوش میشود.شروع علائم از قسمتهای صورت، پشت و سینه است. حدود ۲۵۰ تا ۵۰۰ تاول در بدن افراد ظاهر میشود.
علائم بیماری :
علائم بیماری آبله مرغان و مدت زمان خوب شدن آبله مرغان تقریبا ۱۰ تا ۲۱ روز بعد از در معرض ویروس آبله مرغان قرار گرفتن، تاولهای خارش دار بر روی نقاط بدن ظاهر میشوند. که این شرایط، تقریبا ۵ تا ۱۰ روز طول میکشد.
علائم اولیه :
- تب و لرز
- سردرد
- بیاشتهایی
- خستگی
- احساس ضعف
- خارش
مشخصات بثورات پوستی آبله مرغان:
در طی چند روز اولیه برجستگیهای قرمزی بروز میکند. سپس این برجستگیها به تاولهای پر از مایع تبدیل میشوند که به راحتی باز شده و نشت میکنند. بعد از این دو مرحله، پوستههایی تاولهای شکسته را میپوشاند و چند روز طول میکشد تا بهبودی حاصل شود. بثورات ممکن است طی چند روز ظاهر شوند که هر سه مرحله، برجستگی، تاول و ضایعات پوستی را حتما طی میکنند. تا زمانی که تمام تاولهای پوستی باز نشوند، امکان انتقال بیماری به افراد سالم وجود دارد. و معمولا از زمان ظاهر شدن علائم تا خوب شدن آنها، ۵ تا ۱۰ روز طول میکشد. افراد باید با دیدن علائم و ایجاد خارش در قسمتهای مختلف خود، حتما جهت معاینه و تشخیص به پزشک مراجعه نمایند، زیرا در این صورت میتوانند هم از شدت بیماری خود بکاهند و هم از انتقال آن به دیگران خودداری کنند.
علائم آبله مرغان در نوجوانان:
بیماری آبله مرغان در کودکان معمولا به صورت خفیف ظاهر میشود و از بیماریهای شایع در زمان کودکی محسوب میشود، ابتدا علائمی مانند سرماخوردگی در فرد احساس میشود و ممکن است آبریزش بینی یا حتی سرفه و عطسه نیز مشاهده شود. ولی در موارد شدید آن بثورات جلدی ممکن است کل بدن را درگیر کنند. ایجاد ضایعات چشمی و گوشی نیز در اثر این بیماری مشاهده شده است.
علائم آبله مرغان در بزرگسالان:
از خطرناکترین بیماریهای ویروسی برای بزرگسالان، آبله مرغان است. علائم آبله مرغان در بزرگسالان، بسیار شدیدتر از نوجوانان و کودکان است، همچنین مرگ و میر و خطر بستری شدن در بزرگسالان ۲۵ درصد بیشتر از کودکان است. عفونت آبله مرغان در بزرگسالان ممکن است با سرگیجه، ضعف، تپش قلب، لرزش بدن همراه باشد، که در صورت شدیدتر شدن عفونت، استفراغ، سرفههای مکرر، سفتی گردن و همچنین تب بالای ۹/۳۸ درجه سانتی گراد مشاهده می شود.
عوارض ابتلا به آبله مرغان:
با وجود اینکه آبله مرغان یک بیماری خفیف است، اما میتواند منجر به عوارض جدی از جمله:
- ذات الریه
- کمبود آب بدن
- عفونت پوستی از نوع باکتریایی
- عفونت بافتهای نرم
- عفونت استخوانها،
- عفونت مفصل
- جای بثورات جلدی به جا مانده
آبله مرغان در حاملگی :
- زنان اغلب خانمهایی که در هنگام بارداری خود به آبله مرغان مبتلا شدهاند، کودکانی با وزن کم و دارای ناهنجاریهای جسمی به دنیا میآورند.
- اگر مادر باردار در یک هفته یا چند روز مانده به تولد نوزاد، به آبله مرغان مبتلا شود، خطر انتقال عفونت و همچنین مرگ برای نوزاد او وجود دارد.
- استفاده از واکسن آبله مرغان در طول دوره حاملگی معمولا منع مصرف دارد.
تشخیص :
- آبله مرغان بثورات پوستی از نشانههای مشخص آبله مرغان است که معمولا پزشکان از طریق آنها، بیماری را تشخیص میدهند.
- اگر هنوز بثورات به صورت کامل ایجاد نشده و فقط خارش و قرمزی پوست وجود داشته باشد، از طریق آزمایش خون بیماری تشخیص داده میشود.
پیشگیری :
- از بیماری آبله مرغان و زونا اولین و بهترین راه پیشگیری از ابتلا به بیماری آبله مرغان، واکسیناسیون است. واکسن آبله مرغان در دو نوبت و دو دوز تجویز میشود و طبق تحقیقات مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای کشور آمریکا، ۹۸ درصد از کسانی که هر ۲ دوز این واکسن را به موقع دریافت میکنند به ایمنی صد در صد در برابر ابتلا به آبله مرغان دست پیدا میکنند. با پزشک مشورت کنید
- واکسن آبله مرغان برای پیشگیری از عارضه زونا نیز دو واکسن در دسترس است که برای افراد ۵۰ سال به بالا توصیه میشود، همچنین افرادی که واکسن زونا را دریافت میکنند تا ده سال بعد نمیتوانند این واکسن را دریافت نمایند. اگر با دریافت واکسن ایمنی کامل حاصل نشود، شدت بیماری را به مقدار زیادی کاهش می دهد.
افرادی که دریافت واکسن آبله مرغان به آنها توصیه میشود:
- کودکان باید ۲ دوز از واکسن آبله مرغان را در سن ۱۲ تا ۱۵ ماهگی و ۴ تا ۶ سالگی دریافت کنند تا به ایمنی کامل در برابر این بیماری دست یابند.
- کودکانی که در سن ۶ تا ۱۲ سالگی واکسن آبله مرغان را دریافت نکردهاند، باید هر دو دوز آن را به فاصله ۳ ماه دریافت نمایند.
- کودکانی که تا ۱۳ سالگی واکسن آبله مرغان را دریافت نکردهاند، باید به فاصله ۴ هفته هر دو دوز آن را دریافت کنند.
درمان :
- درمان ضد ویروسی
- درمان ضد خارش و التهاب پوستی
- درمان ضد تب
نکات :
- برای درمان بیماری آبله مرغان، داروهای ویروسی موثری موجود هستند. در صورتیکه در اولین فرصت بعد از احساس علائم به پزشک مراجعه کنید، داروها تاثیر بیشتری را در کنترل بیماری دارند.
- در این هنگام سعی کنید به مقدار لازم آب بنوشید و خوراکیهای مایع مصرف نمایید، تا بدن شما دچار کم آبی نشود.
- اگر کودک شما به آبله مرغان مبتلا شده، ناخنهای او را کوتاه کنید و همچنین از دستکش برای او استفاده نمایید تا بدن خود را در اثر خارش زخم نکند.
- برای تسکین درد از استامینوفن استفاده نمایید.
- کرمهای آبرسان نیز می توانند برای خنکی پوست بسیار مفید باشند.
- استفاده عسل به بهبود زخمها و بثورات ناشی از آبله مرغان کمک میکند.
- روزانه دو بار به مدت بیست دقیقه به محل زخمها عسل بمالید و سپس با ولرم شست و شود دهید.
- درمان خارش آبله مرغان یکی از آزاردهنده ترین علائم بیماری آبله مرغان، خارش بثورات پوستی است که حتما باید برای تسکین خارش باید از داروهای جلدی استفاده کنید. معمولا استفاده از پمادهای تجویز شده، خارش بدن را به طور قابل توجهی کاهش می دهد.
- می توان از لوسیونهای ضدخارش کالامین و حمام کردن مرتب همراه با جوش شیرین برای کاهش خارش بثورات استفاده نمود.
- با توجه به واگیر دار بودن این بیماری، سایر افرادی که با شما در ارتباط هستند برای پیشگیری و کاهش علائم و عوارض بیماری باید دارو مصرف کنند.
- در طول دوران بیماری به صورت مرتب با آب ولرم دوش بگیرید و از تماس با سایر افراد و بستگان خودداری کنید.
پزشک تائید کننده :دکتر مصطفی خالصی متخصص عفونی
تاریخ بازنگری: بهار 1405
واحد آموزش بیمارستان قدس
