یا مَنْ اِسْمُهُ دَوآءٌ وَ ذِکْرُهُ شِفآءٌ یا مَنْ یَجْعَلُ الشِّفاءَ فیما یَشاءُ مِنَ الاَْشْیاءِ
CT اسکن چیست؟
CT" مخفف سی تی اسکن و استفاده از اشعه ایکس و کامپیوتر برای ساختن یک عکس از بخشهای مختلف بدن است. سی تی اسکن تصویر دقیق و سه بعدی ایجاد می کند که به تشخیص بیماریها ، آسیب ها یا مشکلات دیگر در داخل بدن کمک می کند.
چرا CT استفاده میشود؟
تصاویر سی تی اسکن اطلاعات مفصل تر و دقیق تری نسبت به اشعه ایکس فراهم می کند . این روش به پزشک اجازه می دهد تصاویری از برش های مقطعی از بدن شما را مشاهده کند.مواردی که مشخص می نماید به شرح زیر است :
تشخیص اختلالات استخوانی و ماهیچه ای همچون تومور استخوانی و یا شکستگی
مشخص کردن تومورها ، عفونت و یا لخته های خونی
شناسایی و نظارت بر بیماریها و شرایط همچون سرطان ، بیماریهای قلبی
نظارت بر اثر بخشی درمانهای خاص همچون درمان سرطان
تشخیص صدمات و خونریزیهای داخلی
چگونه برای آزمون آماده شوم؟
در این بخش برخی از دستورالعملهای کلی برای آماده شدن برای آزمون به شما داده میشود دکتر پرستار و یا مرکز آزمون به شما دستورالعمل و اطلاعاتی دقیق تر می دهند.
داروها:
در صورت مصرف داروی خاصی بصورت روتین و روزانه و داشتن مشکلات کلیوی حتما مو ضوع و نوع داروها را به پزشک معالج خود قبل از انجام اطلاع دهید.
در صورت ابتلا به دیابت و مصرف قرص متفورمین حتما اطلاع داده شود چرا که باید 48 ساعت قبل از انجام سی تی با تزریق حتما قطع شود تا از بروز عارضه برای بیمار خودداری شود .
همچنین در صورت بروز آلرژی و یا سابقه آن با توجه به تزریق ماده حاجب حتما اطلاع رسانی شود .
رژیم غذایی و تغذیه:
مرکز آزمون به شما دستورالعمل را می دهد.در برخی سی تی اسکن ها و موارد با تزریق معمولا از بیمار خواسته میش ود 6 تا 8 ساعت قبل ناشتا بماند .و دلیل ان احتماتل بروز تعوع پس از تزریق ماده حاجب می باشد که در صورت پر بودن معده احتمال استفراغ و بازگشت محتویات مهده به مسیر راه های هوایی بیشتر خواهد شد. علاوه بر این وجود غذا در دستگاه گوارش در سی تی اسکن های ناحیه شکم می تواند مانع از ایجاد تصاویر واضح کردد.
چه چیزی را به همراه خود بیاورید؟
وقتی که شما برای آزمون می آیید لطفا موارد زیر را همراه خودداشته باشید
نسخه پذیرش یا درخواست پزشک معالج
فرمهای بیمه و معرفی نامه و یا هر دو
فهرستی از داروهای خود از جمله هر دستورالعمل خاص، داروهای بدون نسخه و داروهای گیاهی لیستی از آلرژی به مواد ،غذایی لاتکس یا دارو و ...
در طول آزمون چه اتفاقی می افتد؟
پوشیدن لباس بیمارستان و خارج کردن تمام وسایل فلزی که ممکن است با اسکن تداخل داشته باشد ضروری است. اگر عامل افزایش دهنده کنتراست استفاده می شود شما آن را از یکی از راههای زیر دریافت خواهید کرد.
- دارو از طریق نوشیدن، تنقیه (وارد شده از طریق مقعد) یا توسط (IV) خط وریدی در بازوی شما تزریق می شود. عامل افزایش دهنده کنتراست ، وریدی ممکن است به شما احساس کوتاهی بدهد که بازوی شما حرکت میکند همچنین ممکن است احساس گرما و برافروختگی کنید. طعم و مزه نمک یا فلز در دهان خود احساس میکنید و یا حالت تهوع برای چند دقیقه خواهید داشت. این طبیعی است اما شما باید به تکنولوژیست در مورد این و یا دیگر واکنش ها بگویید. همچنین ممکن است تهوع تنگی نفس خارش، یا عطسه را تجربه کنید اگر هر یک از اینها رخ داد به دکتر یا تکنولوژیست همان موقع بگویید.CT اسکنشما را در معرض مقداری اشعه قرار میدهند اگر شما حامله هستید یا شک به حاملگی دارید یا در زمان شیردهی هستید پزشک خود را در جریان بگذارید.
تکنولوژیست به شما برای رفتن روی میز کمک خواهد کرد و پس از آن به اتاقی در پشت پنجره بزرگ می رود. کارکنان شما را با دقت از پنجره تماشا می کنند شما قادر خواهید بود با کارکنان از طریق دستگاه مخابره داخل ساختمان صحبت کنید. از شما خواسته خواهد شد که نفس خود را برای یک زمان کوتاه در طی سی تی اسکن نگه دارید. CT اسکن معمولا کمتر از ۳۰ دقیقه طول می کشد. بعضی از آزمونها بر اساس تعداد مناطق آزمایش شده و تجهیزات استفاده شده کوتاه تر یا طولانی تر هستند. اگر یک عامل افزایش دهنده استفاده میشود، تست بیشتر طول خواهد کشید.
پس از آزمون چه اتفاقی می افتد؟
هنگامی که اسکن شما تمام شد تکنولوژیست به شما برای خروج از میز کمک خواهد کرد. اگر شما تغییر در رژیم غذایی قبل از اسکن داشته اید میتوانید رژیم غذایی عادی خود را از سر بگیرید. اگر شما یک عامل افزایش دهنده دریافت کنید،مقادیر زیادی مایعات بنوشید تا آن را از بدن شما دفع کند. اگر شما نمیتوانید مایعات بنوشید مایعات به صورت وریدی به شما داده میشود اگر شما اسهال داشتید که بیش از یک روز طول کشید، با دکتر خود تماس بگیرید
چگونه نتایج آزمون را دریافت کنم؟
پزشک رادیولوژیست اسکن شما را مطالعه کرده و نتایج را به دکتر شما گزارش می کند . در مورد چگونگی دریافت نتایج آزمون یا مرکز آزمون صحبت کنید.
دکتر مهدی آگلی
منبع : ویراست پانزدهم 2022
بازنگری خرداد 1403
واحد آموزش بیمارستان فوق تخصصی قدس اراک