یا مَنْ اِسْمُهُ دَوآءٌ وَ ذِکْرُهُ شِفآءٌ یا مَنْ یَجْعَلُ الشِّفاءَ فیما یَشاءُ مِنَ الاَْشْیاءِ
هیسترکتومی واژینال
شرح بیماری:
هیسترکتومی عمل جراحی است که در آن رحم زن برداشته می شود. البته ممکن است دیگر اعضاء مربوطه مانند تخمدانها، لوله های رحمی و ... نیز به همراه رحم برداشته شوند. هیسترکتومی یا برداشتن رحم معمولا تنها هنگامی انجام می شود که همه روشها درمانی دیگر امتحان شده باشد و به نتیجه ای نرسیده باشد.
دو روش هیسترکتومی عبارتند از:
- ابدومینال یا شکمی
- واژینال در این روش برداشتن رحم از طریق کانال واژن انجام می شود. هیسترکتومی واژینال بدون بیهوشی کامل انجام می گیرد.
مزایای هیسترکتومی واژینال:
انجام هیسترکتومی دارای یک سری از مزایا به صورت زیر میباشد:
- پس از انجام این عمل یک تا دو روز در بیمارستان بستری می شوید .گاهی این عمل به صورت سرپایی انجام گرفته و چند ساعت بعد از عمل مرخص می شوید.
- جوشگاه زخم قابل مشاهده ای بروی شکم باقی نمی ماند.
- پس از ۳ تا ۴ هفته به زندگی عادی بازگردید.
- هزینه های این عمل نسبت به هیسترکتومی شکمی کمتر است.
- خطر عفونت بعد از عمل کمتر است.
علل انجام هیسترکتومی:
از عللی که فرد لازم است هیسترسکوپی انجام دهد به موارد زیر میتوان اشاره نمود:
- میوم رحمی علت اصلی هیسترکتومی و شایعترین تومور لگن در زنان است.
- خونریزی رحم کنترل نشده
- درد لگنی اگر با منشأ رحمی بوده و به درمان غیر جراحی پاسخ ندهد.
- سرطان رحم و تخمدان و ...
- بیرون زدگی اعضای تناسلی
- اورژانسهای زایمان مانند چسبندگی های جفت و خونریزیهای بعد از زایمان
- بیماری التهابی لگن
- روش انجام هیسترکتومی واژینال
- جراح در این روش با برش دادن از درون واژن یا مهبل دسترسی پیدا می کند و آن را خارج می کند برش جراحی در داخل بدن است بنابراین در محل جوشگاه زخم قابل مشاهده ای وجود نخواهد داشت.
داروها:
در صورت تجویز آنتی بیوتیک طبق دستور پزشک در فواصل معین و یک دوره کامل مصرف کنید مصرف مسکن را طبق تجویز پزشک مصرف نمائید.
عوارض:
به دنبال هیسترکتومی واژینال احتمال بروز عوارض به صورت زیروجود دارد:
- بی اختیاری ادراری
- پرولاپس یا بیرون زدگی واژن از بدن
- ایجاد فیستول یا ارتباط غیر طبیعی میان واژن و مثانه
- درد مزمن
- اثرات روحی و جسمی
- آسیب به اعضای داخلی مانند دستگاه ادراری ، مثانه ، روده ها
- از دست دادن عملکرد تخمدان
- یائسگی زودرس
رژیم غذایی:
پس از انجام هیسترکتومی رژیم غذایی خود را به صورت زیر تنظیم نمائید:
- بهتر است از رژیم غذایی سرشار از ،پروتئین، ویتامین و پرفیبر،سبزیجات ،میوه و ... استفاده کرده و از مصرف غذاهایی که باعث ایجاد یبوست میشود جداً خودداری کنید.
فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری:
به دنبال انجام هیسترکتومی فعالیت خود را به صورت زیر محدود و برنامه ریزی نمائید:
- در دو هفته اول باید استراحت داشته و از فعالیت شدید مانند بلند کردن اجسام خودداری کنید. اما بعد از آن میتوانید کم کم کارهای سبک را انجام دهید تا ۳ ماه بعد از عمل باید کماکان از انجام فعالیتهای سنگین تا ۶ هفته خودداری نمائید.
- روزانه پیاده روی کنید.
- از ۲ هفته پس از جراحی میتوانید رانندگی کنید.
- در حوالی هفته ششم نیز میتوانید فعالیتهای جنسی خود را آغاز نمائید.
مراقبت:
پس از انجام هیسترکتومی جهت بهبودی سریعتر اقدامات مراقبتی زیر را انجام دهید:
- از روز دوم بعد از عمل میتوانید دوش (ایستاده) بگیرید.
- روزی چند مرتبه دستگاه تناسلی خود را با شامپوی بچه شستشو دهید.
- خارج نمودن رحم اصولاً نباید تاثیری در کیفیت زندگی و فعالیت جنسی زنان داشته باشد و در صورت هرگونه نگرانی و یا مشکلی حتماً باید با پزشک معالج خود مشورت نمائید شرح فعالیت جنسی 2 ماه بعد از جراحی باشد .
- جهت رفع احتباس ادراری از کیف آب گرم ریختن آب روی ناحیه تناسلی و نشستن روی توالت استفاده نمائید.
- از جورابهای کششی و حرکات نرمشی مانند حرکت دورانی مچ پاجهت جلوگیری از تشکیل لخته استفاده نمایید.
- از خوابیدن طولانی مدت ، نشستن طولانی مدت روی مبل یا صندلی و روی هم انداختن پاها خودداری نمایید.
- در صورت برداشته شدن هر دو تخمدان بعد از عمل علائم یائسگی مانند گرگرفتگی و تعریق و... مشاهده میشود که با مراجعه به پزشک و تجویز دارو بهبود پیدا خواهید کرد
- لباس زیر خود را روزانه تعویض کنید و از لباسهای زیر نخی استفاده و از پوشیدن لباسهای حاوی الیاف مصنوعی و جوراب شلوارهای تنگ و پلاستیکی خودداری کنید. لباس زیر همیشه باید خشک باشد و از مرطوب شدن آن پرهیز کنید.
در چه شرایطی به پزشک مراجعه نمایید؟
- ۷-۱۰ روز بعد از عمل
- در صورت وجود هر کدام از علائم ،مانند ،تب درد شکم، عدم دفع گاز و مدفوع، تهوع و استفراغ طول ،کشیده طپش قلب و افت شدید فشار خون اسهال ترشحات بدبو از واژن درد پهلوها، وجود خون در ادرار کاهش حجم ادرار و هرگونه درد شکم شدید، بی حالی، ضعف شدید
- بعد از دریافت جواب پاتولوژی
دکتر اشرف زمانی فوق تخصص زنان و زایمان
منبع : ویراست پانزدهم 2022 برونر
تاریخ بازنگری: خرداد 1403
واحد آموزش بیمارستان قدس
