یا مَنْ اِسْمُهُ دَوآءٌ وَ ذِکْرُهُ شِفآءٌ یا مَنْ یَجْعَلُ الشِّفاءَ فیما یَشاءُ مِنَ الاَْشْیاءِ
راهنمای بیمار
فیبروم رحم
فیبروم رحم :
فیبروم رحم به رشد بیش از اندازه بافت رحم در زنان در سن بچه داری گویند یا به عبارتی فیبروم رحم یا تومورخوش خیم عضله صاف رحم، شایع ترین تومور لگنی در نزد زنان است که تقریباً در پنجاه درصد زنان و معمولاً در سنین باروری بین ۲۵ تا ۴۰ سالگی دیده میشود.
در این بیماری سلولهای ماهیچه ای و دیگر بافتهایی که دیواره رحم را می سازند غده های غیر سرطانی درون دیواره رحم و پیرامون آن می سازند .این بیماری میتواند باعث نازایی شود خطر دچار شدن به این بیماری در زنانی که نسبت به قدشان افزایش وزن ،دارند بالا و در زنانی که بچه دار شده اند پایین است.
انواع فیبروم ها:
فیبروم ها بر اساس محل آنها در رحم تقسیم بندی می شوند. شایع ترین محل وجود آنها داخل عضله رحم به صورت توده ی برجسته ای ،خارج رحم و زیر مخاطی داخل حفره رحم هستند. نوع سوم یعنی زیر مخاطی که از همه موارد نادرتر است با بیشترین تظاهرات بالینی از جمله خونریزی شدید قاعدگی و نازایی همراه است
به نظر میرسد فیبروز رحمی پیآمد عوامل زیادی است که بر هم اثر می گذارند. این عوامل ممکن است ژنتیکی، هورمونی محیطی یا ترکیبی از همه ی اینها باشد.
نشانه های فیبروم رحمی:
بسیاری از زنانی مبتلا به فیبروز رحمی هیچ نشانه ای ندارند. نشانه های این بیماری ممکن است این گونه باشد:
- قاعدگیهای سنگین و دردناک
- خونریزی بین دوره های ماهانه
- احساس پری در پایین شکم
- ادرار زیاد
- درد به هنگام نزدیکی جنسی
- مشکلاتی در تولید مثل مانند نازایی سقط جنین یا زایمان پیش رس
- درد در پایین کمر
بیشتر زنان مبتلا به فیبروز رحمی نازا نیستند و میتوانند بچه دار شوند .برخی زنان مبتلا به فیبروز رحمی ممکن است نتوانند به طور طبیعی باردار شوند اما با پیشرفتهای که در درمان ناباروری رخ داده است ممکن است برخی از این زنان باردارشوند.
فیبروم و نازائی:
- فیبروم علت شایعی برای نازایی نیست و فقط در ده درصد موارد ممکن است سبب نازایی شود ولی اگر خانمی با وجود فیبرومی در رحم حامله ،شود به علت تغییرات هورمونی در این دوران ممکن است به خصوص در سه ماهه اول و دوم بارداری فیبروم هایش بزرگ تر شوند .گاه در این دوران در داخل فیبروم ها خونریزی ایجاد می شود که همراه با درد شدید شکم به صورت حادو ناگهانی و تب بالا خواهد بود که در بسیاری از موارد این حالت با شکم حاد جراحی یا آپاندیست یا کیست پاره شده ی تخمدان اشتباه شده و اگر دقت نشود ممکن است باعث انجام جراحی غیر ضروری در دوران بارداری شود که عوارض فراوانی از جمله زایمان زودرس به دنبال خواهد داشت.
رشد فیبروم:
رشد این تومور توسط هورمونهای استروژن و پروژسترون تحریک می شود و بعد از سن یائسگی چون میزان این هورمونها پایین می آید در نتیجه این تومور کوچک می شود. این بیماری در خانمهای سیاه پوست دو برابر شایعتر از خانمهای سفید پوست است ولی هنوز علت قطعی آن مشخص نشده است.
خوشبختانه علیرغم درصد بالای ابتلا این تومور یک تومور خوش خیم است.
پیشگیری:
راه خاصی برای پیشگیری از این بیماری وجود ندارد، اما اجتناب از مصرف هورمونهای زنانه ممکن است رشد فیبروییدها را کمتر کند.
استروژن موجود در قرصهای ضد بارداری با دوز کم چندان خطر مهمی ندارند اما استروژن با دوز زیاد ممکن است باعث بزرگ شدن فیبروییدها شود. لذا اگر مصرف قرص ضد بارداری مضر بود باید به فکر استفاده از سایر روشهای جلوگیری از بارداری باشید.
درمان فیبروز رحمی:
زنانی که به فیبروز رحمی دچار هستند اما نشانه های آن را نشان نمی دهند ممکن است به درمان نیاز نداشته باشند. زنانی که درد یا دیگر نشانه های این بیماری را دارند ممکن است این درمانها برای آنها سودمند باشد.
درمان دارویی:
- داروها ممکن است باعث فروکش کردن نشانه های فیبروز رحمی شوند و حتی از رشد آن جلوگیری کنند یا آن را کند سازند. اما هنگامی که بیمار داروها را کنار میگذارد بافت فیبری اغلب بار دیگر رشد می کنند.
- امکان دارد برای به حداقل رساندن خونریزی رحمی مصرف پروژسترونها توصیه شود.
- برای تخفیف درد هم استفاده از داروهای ضدالتهاب غیر استروییدی توصیه میشود.
درمان جراحی:
چند جراحی نیز برای فیبروم رحمی وجود دارد:
- برداشت بافت فیبری و گذاشتن بخشهای سالم که به آن میومکتومی می گویند.
- بریدن رگهای خون رسان به بافت فیبری باعث فروکش کردن رشد آنها میشود.
- برداشت رحم هیستروکتومی که تنها راه اطمینان بخش برای درمان فیبروم رحمی است.
پزشک تائید کننده :دکتراشرف زمانی جراح و متخصص زنان و زایمان وفوق تخصص انکولوژی زنان
منبع : ویراست پانزدهم 2022 برونر سودارث
تاریخ بازنگری :خرداد 1403
واحد آموزش بیمارستان قدس
نشانی اراک - خیابان فلسطین - کدپستی ۹۵۸۶-۷-۳۸۱۴۱
تلفن های تماس: ۵-۳۲۲۲۸۰۶۱ نمابر: ۳۲۲۲۲۷۹۶
