یا مَنْ اِسْمُهُ دَوآءٌ وَ ذِکْرُهُ شِفآءٌ یا مَنْ یَجْعَلُ الشِّفاءَ فیما یَشاءُ مِنَ الاَْشْیاءِ
افتادگی رحم
شرح بیماری:
افتادگی رحم و یا پرولاپس رحم حالتی است که در آن رحم بدلیل ضعیف شدن عضلات و بافتهای نگهدارنده کف لگن به سمت پایین و داخل واژن حرکت می کند . این مشکل بیشتر در زنان پس از زایمان های متعدد یا بعد از یائسگی دیده می شود.
علایم شایع:
به دنبال افتادگی رحم علائم زیر در فرد مشاهده میشود:
- توده در جلو یا پشت مهبل یا توده ای که از مهبل بیرون بزند
- ناراحتی مبهم در ناحیه لگن
- کمردردی که با بلند شدن بدتر می شود
- نشت ادرار در هنگام خندیدن عطسه یا سرفه
- اشکال در اجابت مزاج
- درد در هنگام مقاربت جنسی
علل:
از علل ایجاد کنندگی افتادگی رحم به موارد زیر میتوان اشاره نمود:
بیرون زدگی زمانی رخ می دهد که عضلات و رباطهای قاعده شکم، معمولاً در اثر زایمانهای مکرر یا سالخوردگی، کاملاً کشیده شوند.
عوامل افزایش دهنده خطر عبارتند از:
- چاقی زایمان مکرر
- سن بالا
- بیماریهایی که باعث افزایش فشار داخل شکم می شوند مانند توده های شکمی ،سرفه مزمن، یبوست مزمن
- تناسب فیزیکی نامناسب
- بلند کردن اجسام سنگین
عواقب مورد انتظار:
- همیشه درمان شدید لازم نیست زیرا بیرون زدگی خطری برای سلامت به شمار نمی رود.
- ورزش غالباً کارکرد عضلات را بهبود می بخشد.
- اگر بیرون زدگی شدید باشد میتواند با جراحی معالجه شود.
عوارض احتمالی:
- زخم شدن گردن رحم
- افزایش خطر عفونت یا آسیب به اعضای لگن
- انسداد مجرای ادرار
تشخیص و درمان:
پزشک جهت تشخیص و درمان از اقدامات زیر استفاده می نماید:
آزمونهای تشخیصی شامل پاپ اسمیر، آزمایش ادرار، سونوگرافی یا سی تی اسکن لگن، بیوپسی
برنامه درمانی به شدت بیرون زدگی ،سن فعالیت جنسی، اختلالات لگنی همراه و تمایل برای بارداری در آینده بستگی دارد. علایم خفيف معمولاً با برنامه ،ورزشی هورمون درمانی و شیاف مهبل درمان میشوند سایر موارد ممکن است به جراحی نیاز داشته باشند.
داروها:
- درمان با هورمون استروژن می تواند جریان خون بافتهای مهبل و قدرت بافتهای حمایت کننده را افزایش دهد.
فعالیت:
- در زمان ابتلا به این بیماری محدودیتی از نظر فعالیت وجود ندارد. اگر جراحی لازم باشد فعالیتهای طبیعی خود را به تدریج بعد از چند هفته از سر بگیرید. ( با پزشک خود مشورت کنید(
رژیم غذایی:
- به دنبال ابتلا به این عارضه اگر چاق هستید وزن خود را کم کنید.
- و برای پیشگیری از یبوست از یک رژیم غذایی پرفیبر (میوه و سبزیجات ) استفاده کنید.
در چه شرایطی به پزشک مراجعه نمایید؟
- اگر علیرغم درمان یا ورزش ،علائم ظرف ۳ ماه بهبود نیابند یا علایم غیر قابل تحمل شوند.
- اگر در صورت گذاشتن شیاف مهبل موارد زیر رخ دهند:
- خونریزی غیر طبیعی مهبل ناراحتی یا اشکال در ادرار کردن
دکتر سپیده ریبعی جراح و متخصص زنان و زایمان
منبع : ویراست پانزدهم 2022
بازنگری : خرداد 1404
واحد آموزش بیمارستان قدس
