یا مَنْ اِسْمُهُ دَوآءٌ وَ ذِکْرُهُ شِفآءٌ یا مَنْ یَجْعَلُ الشِّفاءَ فیما یَشاءُ مِنَ الاَْشْیاءِ
شرح بیماری:
جنین از طریق بند ناف به جفت متصل شده و مواد غذایی را از مادر دریافت می کند. در حاملگی معمولاً جفت در نیمه فوقانی رحم قرار دارد اما گاها جفت در قسمت تحتانی رحم قرار میگیرد و دهانه رحم (سرویکس) که محل خروج جنین هنگام زایمان است را بطور کامل و یا ناقص مسدود می کند.
به این حالت قرارگیری جفت ، جفت سرراهی می گویند که ممکن است کامل یا ناقص باشد.
علل شایع و عوامل تشدید کننده ایجاد جفت سر راهی:
علل شایع ایجاد این عارضه ناشناخته است هرچند عوامل زیر گاهی میتوانند منجر به این شرایط شوند.
- سابقه سزارین قبلی
- بارداری های چند قلویی
- سابقه جراحی رحم مانند برداشتن فیبرهای رحمی( توده های خوش خیم رحم)
- زنانی که بالای ۳۵ سال باردار میشوند
- زنانی که سیگار و کوکائین مصرف میکنند
علایم شایع:
خونریزی از واژن شایعترین علامت این عارضه میباشد. این نوع خونریزی در سه ماهه آخر حاملگی اتفاق میافتد و معمولاً بدون درد است. این خونریزی ممکن است که خود به خود متوقف شود ولی چند روز یا چند هفته بعد امکان بازگشت آن وجود دارد.
عوارض احتمالی:
جفت سرراهی به خودی خود مشکلی برای جنین ایجاد نمی کند ولی گاهی به خاطر خونریزیهای شدید مادر ، پزشک مجبور به انجام زایمان قبل از موعد مقرر است . امکان خونریزی از واژن در طول زایمان طبیعی یا حتی چند ساعت بعد از زایمان وجود دارد.
تشخیص:
- تشخیص توسط پزشک با اخذ شرح حال دقیق بیمار صورت می پذیرد.
- سونوگرافی
- ام آر آی
درمان:
درمان به مواردی از جمله میزان خونریزی وضعیت سلامت مادر و جنین وضعیت قرارگیری جفت و جنین و دوره بارداری شما بستگی دارد.
در صورتی که خونریزی نداشته باشید، یا خونریزی بسیار کمی داشته باشید، پزشک به شما تجویز می کند نزدیکی نداشته باشید .
در صورتی که خونریزی شدید باشد:
- در چنین شرایطی باید در بیمارستان بستری شوید و در صورت نیاز به شما خون تزریق میشود.
- در صورت لزوم برای شما داروهایی تجویز میشود تا زایمان را به عقب بیندازد.
- در هفته ۳۶ بارداری به محض آمادگی کودک برای به دنیا آمدن با استفاده از عمل سزارین کودک شما به دنیا خواهد آمد.
- در صورتی که قبل از هفته ۳۶ بارداری نیاز به سزارین ضرورت پیدا کند پزشک جهت بلوغ ریه های جنین کورتیکواستروئید تزریق میکند.
- در صورتی که خونریزی متوقف نشود هر چه سریعتر باید عمل سزارین صورت بگیرد حتی در صورتی که کودک نارس باشد.
فعالیت:
- از مقاربت خودداری کنید.
- از انجام حرکات ورزشی خودداری کنید.
رژیم غذایی:
- خونریزی زایمان را با مصرف مواد غذایی حاوی آهن خون و امگا۳ پروتئین جبران کنید .تخم مرغ ،شیر ،لبنیات ،گوشت، آب گوشت ، کباب مرغ سوپ، مرغ ماهی فراوان مواد حاوی پروتئین هستند. مواد غذایی حاوی آهن عبارتند از انواع گوشتها مخصوصا ،بوقلمون ،جگر، عدس، زرده تخم مرغ، اسفناج، کشمش و آلوی خشک
- بهتر است همزمان با مصرف مواد آهن دار میوه ها و سبزیجاتی که ویتامین ث دارند مانند پرتقال، لیمو شیرین ، سبزی خوردن ، گوجه فرنگی، فلفل دلمه ای و نارنگی و موادی که کلسیم دارند بیشتر مصرف شود تا جذب آهن بیشتر شود.
- خوردن چای بعد غذا جزو عادات غلط است زیرا باعث میشود جذب آهن کمتر شود.
- از مصرف غذاهای نفاخ و دیر هضم اجتناب کنید.
- جهت جلوگیری از یبوست رژیم غذایی پرفیبر و مایعات مصرف کنید.
- یک برنامه غذایی سالم و مناسب داشته باشید و از مصرف غذاهای پر کالری و با ارزش غذایی کم خودداری کنید.
در چه شرایطی به پزشک مراجعه نمایید؟
- در صورتی که قبل از زایمان شروع به خونریزی کردید هر چه سریعتر بهپزشک مراجعه کنید
- در صورتی که احساس فشار یا انقباض در شکم خود داشتید. در صورت مشاهده دیگر علایم نگران کننده
پزشک تایید کننده : خانم دکتر معصومه حیدری
منبع علمی : کتاب ویلیامز
بازنگری خرداد 1403
