یا مَنْ اِسْمُهُ دَوآءٌ وَ ذِکْرُهُ شِفآءٌ یا مَنْ یَجْعَلُ الشِّفاءَ فیما یَشاءُ مِنَ الاَْشْیاءِ
شرح بیماری:
حاملگی موفق به بارداری اطلاق میشود که طی آن جنین رشد و تکامل خودرا پیدا کرده و ضمن حفظ سلامت مادر منجر به تولد نوزادی سالم شود .در هر مرحله از حاملگی عوامل خاصی موجب تهدید سلامت مادر و جنین می شود. سقط جنین شایعترین عارضه حاملگی در سه ماهه اول حاملگی میباشد که موجب استرس روحی شدید در زوجهای مشتاق فرزند میشود. به پایان یافتن حاملگی چه خود به خودی و چه ،عمدی، قبل از رسیدن جنین به تکامل کافی برای ادامه حیات سقط گفته میشود که به طور قراردادی معمولا به پایان یافتن حاملگی قبل از هفته ۲۰ و یا وزن هنگام تولد کمتر از ۵۰۰ گرم تعریف میشود.
تهدید به سقط:
تهدید به سقط هنگامی مطرح میشود که ترشح خونی واژینال یا مهبلی در نیمه اول حاملگی رخ میدهد .هر گونه خونریزی به صورت ،خفیف شدید یا لکه بینی در این دوران از سوی مادر باید جدی تلقی شود. این علامت میتواند نشانه در معرض خطر بودن جنین باشد و در ۴۰-۳۰ درصد تمام حاملگی ها رخ میدهد.
شرایط تهدید به سقط:
- لکه بینی ممکن است روزها تا هفته ها پابرجا بماند.
- حدود نیمی از این حاملگیها سقط میشوند اما در صورتی که فعالیت قلب جنین قابل مشاهده باشد این خطر به طور چشمگیری کاهش می یابد .
- حتی در صورت عدم بروز سقط در این جنین ها ، خطر زایمان زودرس وزن کم هنگام تولد و مرگ جنینی افزایش می یابد .
- نکته مهم این است که خطر ناهنجاریهای جنین افزایش نمی یابد.
علل و عوامل خطر:
از عللی که میتوان به عنوان علل و عوامل خطر در تهدید به سقط نام برد به موارد زیر میتوان اشاره نمود:
- جنین غیر طبیعی یا ناقص بر اثر ناهنجاریهای کروموزومی
- اختلالات رحمی که مانع رشد طبیعی تخم بارور شده و جداشدگی جنین و جفت از رحم میگردند.
- جایگزینی جنین به طور نامناسب در بافت مخاط رحم
- مصرف موادی از قبیل کوکائین دخانیات) توسط مادر
- عفونتها، به خصوص عفونتهای ویروسی (سرخجه یا آنفلوآنزا)
- سابقه بیماریهای شدید مانند دیابت شیرین، پرفشاری خون یا کم کاری تیروئید
- استرسهای روانی شدید
- فقر تغذیه
- بیماریهایی که باعث کاهش مقاومت بدن می گردند مانند لوپوس
- با افزایش سن مادر خطر سقط نیز افزایش می یابد.
- استفاده داروهای خاص حاملگی چند قلو
- آلودگی محیطی تماس طولانی مدت با مواد شیمیایی و همچنین کمبود اسید فولیک و تاحدى ويتامين ث
- زنانی که همراه با اضافه وزن و پریودهای نامرتب، علایم افزایش هورمون مردانه به صورت موهای زاید و تغییر رنگ پوست درآنها دیده میشود.
- تزریق روگام برای خانم های دارای RH ممکن است لازم باشد.
علائم و نشانه ها:
علائم و نشانه های بیمار تهدید به سقط:
- خونریزی ناشی از تهدید به سقط معمولاً اندک است و ممکن است طی چند روز تکرار شود.
- تهدید به سقط معمولاً با انقباضات رحمی یا درد درپشت آغاز میشود. درد به اشکال مختلف مانند انقباضهای منظم کمردرد پایدار همراه با احساس فشار در لگن و به صورت ناراحتی مبهم در بالای لگن رخ می دهد.
تشخیص:
جهت تشخیص پزشک معالج اقدامات زیر را انجام میدهد :
- معاینه لگن توسط پزشک برای تعیین سایز رحم و میزان باز شدن دهانه رحم . (در معاینه دهانه رحم بسته است )
- سونوگرافی شکمی و واژینال برای تعیین وجود ضربان قلب جنین و میزان رشد جنین
- آزمایشات خونی نظیر تست حاملگی (BHCG)
- آزمایشات بافتی برای تشخیص قطعی سقط جنین
درمان:
شرایط نشان دهنده وضعیت نامطلوب در تهدید به سقط :
- سطح هورمون حاملگی یا (BHCG) منفی یا در حال کاهش
- کاهش اندازه رویان یا جنین در سونوگرافی
- کاهش ضربان قلب رویان یا جنین
- عدم افزایش اندازه رحم در معاینه لگن خاصره
پیشگیری از سقط:
جهت پیشگیری از سقط اقدامات زیر را انجام دهید :
- بررسی های منظم توسط پزشک
- مصرف رژیم غذایی طبیعی و متعادل
- خودداری از مصرف الکل دخانیات یا داروهای تفریحی
- خودداری از مصرف هرگونه دارو حتی داروهای بدون نسخه
- خودداری داروهای بدون نسخه پزشک
به دنبال تهدید به سقط عوارض زیر ممکن است در فرد بروز نماید :
- سقط ناقص که در آن قسمتی از جفت یا بافتهای جنین در رحم باقی مانده یا فراموش شده که در آن جنین مرده داخل رحم باقی مانده است.
- خونریزی از سایر نواحی بدن
- عوارض روحی روانی مانند افسردگی
- عفونت رحم با علایم تب، لرز و درد
در چه شرایطی به پزشک مراجعه نمایید؟
- در صورت مشاهده علائم سقط
- در صورت توصیه پزشک به استراحت در منزل به محض تشدید خونریزی و انقباضات رحمی در طی تهدید به سقط یا دفع بافت جنینی پس از استراحت
- در صورت بروز عفونت در طی بارداری یا بروز تب و لرز در طی تهدید به سقط
- در صورت داشتن خونریزی
کبود شدگی بدن پس از سقط
پزشک تاییدکننده :خانم دکتر سپیده ربیعی
منبع : ویراست پانزدهم 2022
واحد آموزش بیمارستان فوق تخصصی قدس
بازنگری خرداد 1403
