یا مَنْ اِسْمُهُ دَوآءٌ وَ ذِکْرُهُ شِفآءٌ یا مَنْ یَجْعَلُ الشِّفاءَ فیما یَشاءُ مِنَ الاَْشْیاءِ
تعویض مفصل زانو چیست:
عمل تعویض مفصل زانو یا آرتروسکوپی زانو یک عمل جراحی است که برای کاهش درد و بهبود عملکرد مفصل زانو آسیب دیده انجام می شود . این جراحی شامل برداشتن قسمتهای آسیب دیده مفصل زانو از جمله استخوان ران و کشک زانو است.سپس جراح قسمتهای آسیب دیده را با پروتز مصنوعی جایگزین می کند .پروتزهای مورد استفاده می توانند از مواد مختلفی مانند آلیاژ های فلزی، تیتانیوم ، کروم ، سرامیک و... ساخته می شود .
علت نیاز به جراحی مفصل زانو :
- زانو درد مداوم که با دارو درمانی ، فیزیوتراپی ، اصلاح سبک زندگی ، کاهش وزن و... بهبود نمی بابد و استخوانها تخریب شده است .
- اختلال در تحرک و عملکرد روزانه ، سفتی زانو ف درد و محدودیت دامنه حرکتی و عدم امکان راه رفتن و از پله رفتن می رود با تشخیص پزشک معالج
- بدشکلی مفاصلو تغییر شکل آن و ایجاد زاویه نامناسب
- آرتروز زانو شدید و تخریب کننده
- آرتریت روماتوئید:بیماری خود ایمنی که با التهاب مزمن و تغییر ساختار غضروف های اطراف زانو همراه است .
مزایای جراحی :
بازگشت امید به زندگی و دامنه حرکتی و فعالیت فرد و برگشتن به زندگی عادی
عوارض جراحی :
عمل تعویض مفصل زانو از جمله عمل ها با درصد موفقیت بالا و کمترین عارضه است
خونریزی
عفونت محل جراحی
اقدامات قبل از عمل:
- شب قبل از عمل شام سوپ میل کرده و از نیمه شب ناشتا باشید.
- در صورت داشتن آرایش و لاک ناخن آن را پاک کنید .
- موهای موضع عمل قبل از (با شیو موزر) با تیغ شیو نشود .
- قبل از انتقال به اتاق عمل مثانه (ادرار) را تخلیه نمایید. ممکن است.
- جهت سهولت در دفع ادرار سوند ادراری برای شما گذاشته شود قبل از رفتن به اتاق عمل زیور آلات اجسام فلزی ، گیره سر دندان مصنوعی و غیره را خارج کنید.
- کلیه لباسها (لباس زیر جوراب و ... ) را در آورید و لباس مخصوص اتاق عمل بپوشید.
- در صورت داشتن سابقه ،بیماری سابقه حساسیت دارویی غذایی پرستار و پزشک معالج را در جریان امر قرار دهید.
- در صورتی که بیماری خاصی دارید که تحت درمان ،هستید به پزشک و پرستار خود اطلاع دهید زیرا ممکن است نیاز باشد داروهای شما قطع و داروهای جدید جایگزین شود.
- قبل از رفتن به اتاق عمل برای شما سرم وصل شده و برای پیشگیری از عفونت طبق دستور پزشک آنتی بیوتیک تزریق میشود.
- بی حرکتی پس از عمل میتواند باعث رکود خون در پاها و افزایش احتمال عفونت ریه ها میگردد ، لذا ورزشهای تنفسی تنفس عمیق و سرفه و مچ و انگشتان پا را بلافاصله پس از عمل انجام دهید.
تغذیه:
- طبق دستور پزشک بعد از شروع حرکات دودی رودهه و دفع گاز رژیم مایعات را شروع کرده و در صورت عدم تحمل حالت تهوع و استفراغ به پرستار اطلاع دهید.
- در صورت تحمل به تدریج با نظر پزشک میتوانید از سایر مواد غذایی استفاده کنید.
- با مصرف رژیم غذایی با فیبر زیاد و مایعات میتوانید سیستم گوارشی را تحریک و از ایجاد یبوست و نفخ جلوگیری و به بهبود اشتها کمک کنید. فعالیت جهت بهبود گردش خون و جلوگیری از ایجاد عوارض باید هر چه سریعتر پس از اجازه پزشک معالج باکمک تیم مراقبتی از بستر خارج شده و با حمایت راه بروید.
- جهت راه رفتن طبق توصیه پزشک و فیزیوتراپیست از عصا و واکر استفاده میشود و تیم مراقبتی به کمک شما می آیند.
- فعالیت باید از کم شروع و بتدریج به مدت و دامنه آن افزوده گردد تا سبب خستگی شما نشود.
مراقبت:
- در صورت داشتن درد به پرستار اطلاع داده تا طبق تجویز پزشک اقدامات لازم جهت تسکین درد شما را انجام دهد. درد شدیدی راکه با مسکن و روشهای آرام سازی و ... درمان نشده را به پرستار اطلاع دهید
- آنتی بیوتیک جهت جلوگیری از عفونت و مسکن برای تسکین درد به شما داده میشود. دستورات دارویی طبق دستور پزشک در فواصل و زمان معین توسط پرستار اجرا میشود.
- بی حرکتی پس از عمل میتواند باعث رکود خون در پاها و افزایش احتمال عفونت ریه ها ،گردد لذا ورزشهای تنفسی و چرخش اندام سالم را بلافاصله پس از عمل انجام دهید.
- مچ پا و انگشتان پا را در زمانی که خوابیده اید حرکت دهید.
- تغییر وضعیت در بستر داشته باشید تا از فشار طولانی بر روی برجستگیهای استخوانی جلوگیری شود.
- در صورت تخلیه درن درنها 24 تا 48 ساعت بعد از عمل خارج میشوند.
- در صورت داشتن سوند ادراری کیسه ادرار را بالاتر از سطح بدن قرار ندهید زیرا باعث عفونت مثانه میشود. از دستکاری بی دلیل لوله و کیسه تخلیه درن و هموواگ (لوله ای برای خروج ترشحات ناحیه عمل و خون آبه )خودداری کنید.
رژیم غذایی:
- از رژیم غذایی با فیبر زیاد و مایعات استفاده نمایید که باعث تحریک سیستم گوارشی شده و از ایجاد یبوست و نفخ جلوگیری کرده و به بهبود اشتها کمک میکند. استفاده نمایید.
- از رژیم غذایی پرپروتئین پرکالری و سرشار از ویتامین استفاده کنید.
- مصرف سبزیجات و مرکبات و آبمیوه های تازه حاوی ویتامین ث (C) میتواند به بهبود سریعتر زخم کمک کند.
فعالیت:
- جهت بهبود گردش خون جلوگیری از ایجاد عوارض باید هر چه سریعتر تمرینات ورزشی خود را زیر نظر پزشک معالج و فیزیوتراپ شروع کنید و بتدریج به مدت و دامنه آن اضافه کنید.
- در شروع حرکت تغییر وضعیت و نقل و انتقال میتوانید از وسایل کمک حرکتی نظیر عصا واکر ویلچر و ... استفاده کنید.
- به صورت تدریجی دامنه حرکتی و فعالیتهای خود را در منزل افزایش دهید. مواظب باشید زمین نخورید، هر بار افتادن موجب آسیب به زانوی تعویض شده میشود.
- کلیه فعالیتهای خود را بعد از مشورت با پزشک و طبق توصیههای پزشک و فیزیو تراپیست انجام دهید.
مراقبت:
- بخیه های محل عمل جراحی در طی 2 هفته پس از جراحی کشیده شود.
- محل زندگی شما بهتر است پله نداشته باشد و پله ها منزل حتما نرده داشته باشند.
- از توالت فرنگی بلند استفاده کنید که جایی برای قرار گرفتن دستها داشته باشد که با فشار دادن دستها بلند شوید. یک صندلی بلند در حمام قرار دهید . فرش نرم و کف پوشهای صیقلی که سبب لیز خوردن شوند را جابجا کنید.
- از صندلی بلند راحت یا صندلی کوتاه که روی آن بالشتک قرار گرفته و پشت آن محکم است در کنار صندلی نیز محلی برای قرار گرفتن دستها وجود دارد استفاده کنید یک میز یا چهار پایه کوچک در هنگام نشستن زیر پاها برای بالا نگه داشتن پاها قرار دهید.
- حدود 6 تا 8 هفته بعد از جراحی زمانیکه زانوهای شما خوب خم شود و به راحتی توانستید به ماشین داخل شوید و بنشینید و پاها قدرت کافی برای ترمز کردن پیدا کرد بعد از مشورت با پزشک میتوانید حرکت کنید.
- در طی ۲ سال اول بعد از جراحی قبل از هر پروسیجر جراحی یا دندانپزشکی آنتی بیوتیک طبق تجویز پزشک استفاده کنید. به دندانپزشک و هر پزشک دیگر در مورد عمل تعویض مفصل صحبت کنید.
- استفاده از تکنیکهای آرام سازی مانند تنفس عمیق استفاده از مسکن ها وشل کننده های عضلانی تجویز شده توسط پزشک سبب کاهش درد میشود. تخلیه ناقص مثانه در اثر وضعیت خوابیده در رختخواب میتواند سبب عفونت ادراری گردد لذا مقدار کافی مایعات مصرف کرده و در صورت بروز تب یا سوزش ادرار به پزشک مراجعه کنید
- کم تحرکی، تعریق و کاهش بافتهای زیر جلدی بخصوص در افراد مسن و دیابتی سبب ایجاد شکنندگی پوست و زخم فشاری میگردد. لذا از باقی ماندن در یک وضعیت بیش از ۲ ساعت خودداری کنید و روزانه پوست را از نظر قرمزی سائیدگی و تورم کنترل کنید.
- مصرف دخانيات والكل بايد قطع گردد. محدودیت فعالیت و تحمل وزن توصیه شده از طرف پزشک معالج خودرارعایت کنید.
- در صورت نیاز به تعویض پانسمان طبق نظر پزشک به بیمارستان مراجعه نمایید.
دارو:
- داروهای تجویز شده از طرف پزشک معالج ( آنتی بیوتیکها ضد دردها ضدالتهاب و ... ) باید در فاصله زمانی معین و یک دوره کامل مصرف گردد.
- جهت تسکین درد طبق دستور پزشک از مسکن استفاده نمایید.
زمان مراجعه بعدی:
در صورت ایجاد ناگهانی تنگی نفس و درد قفسه سینه و تب و لرز و افزایش تورم و درد در ساق پاها و افزایش درد زانو با فعالیت و حتی در زمان استراحت و در صورت هر گونه ،قرمزی ترشح و التهاب پوست اطراف ،پانسمان و احساس بی حسی و سوزن سوزن شدن انتهای عضو آسیب دیده و دردی که با مسکن برطرف نمیشود و یا لحظه به لحظه شدت می یابد و بوی نامطبوع و ترشح چرکی از محل عمل به پزشک مراجعه نمایید.
سوالات شایع مختص بیماران آقای دکتر هادی
https://pe-ghodsh.ir/rha/webmataleblist?t2=417
پزشک تایید کننده : دکتر حسینعلی هادی جراح و متخصص ارتوپدی
واحد آموزش بیمارستان قدس
منبع : برونر و سودارث 2022
تاریخ بازنگری : خرداد1403
