یا مَنْ اِسْمُهُ دَوآءٌ وَ ذِکْرُهُ شِفآءٌ یا مَنْ یَجْعَلُ الشِّفاءَ فیما یَشاءُ مِنَ الاَْشْیاءِ
راهنمای بیمار
شکستگی تی بیا( ساق پا)
شرح بیماری:
شکستگی استخوان یکی از رایج ترین آسیب های اسکلتی است که در اثر ضربه ،سقوط و تصادف یا حتی ضعف ناشی از بیماریهایی نظیر پوکی استخوان رخ می دهد.
علائم شایع شکستگی:
- مهمترین علامت این شکستگی درد در ناحیه ساق است.
- تورم در ناحیه شکستگی که با فشار به محل شکستگی و یا حرکت دادن محل شکستگی بیشتر می شود.
- بیمار قادر به راه رفتن با پای شکسته نیست.
- ساق متورم شده و ممکن است به علت جابجا شدن قطعات شکستگی ساق تغییر شکل بدهد.
- اگر شکستگی باز باشد زخم پوستی دیده میشود و ممکن است لبه استخوانهای شکسته شده از درون زخم دیده شوند.
علل شایع شکستگی:
این شکستگی بیشتر در نوجوانان8 تا 24 سال دیده شده و در حین فعالیت های ورزشی بخصوص فوتبال و دوچرخه سواری ایجاد و معمولاً به علت ضربات مستقیم به ساق بوجود می آیند.
تشخیص :
- تشخیص قطعی با استفاده از رادیوگرافی ساده صورت می گیرد. رادیوگرافی میتواند شکل شکستگی و میزان جابجایی را نشان دهد.
درمان :
درمان غیر جراحی:
در مورد شکستگی استخوان بالای ساق پا استخوان درشت نی با جابجایی کم ممکن است پزشک معالج تصمیم به درمان غیر جراحی بگیرد. در این روش خون داخل مفصل زانو با سرنگ خارج شده و برای ممانعت از افزایش تورم زانو بانداژ شده بالا نگه داشته شده و سرد میشود.
بمدت 2 تا 3 هفته با استفاده از آتل زانو بی حرکت می شود و بعد از این مدت نرمش های خاصی برای ممانعت از محدود شدن حرکات زانو انجام می.شود بیمار باید از زمان شکستگی استخوان بالای ساق پا (استخوان درشت نی) بمدت ۳-۲ ماه از دو عصای زیر بغل استفاده کرده و روی اندام تحتانی شکسته شده وزن نیاندازد.
درمان جراحی:
روند جراحی شکستگی استخوان بالای ساق پا استخوان درشت نی مانند دیگر شکستگی ها شامل دو مرحله جا اندازی و بی حرکتی است. در مواقعی که شکستگی استخوان بالای ساق پا (استخوان درشت نی )جابجایی دارد باید ابتدا قطعات شکسته شده در کنار یکدیگر قرار داده شوند.
پزشک ارتوپد این کار را ممکن است بصورت بسته یعنی بدون شکافتن محل شکستگی انجام دهد که این کار معمولا با کشش و مانورهای خاصی انجام میشود .اگر این روش امکانپذیر نباشد پزشک معالج اقدام به جا اندازی باز می کند یعنی پوست و عضلات روی شکستگی را باز کرده و قطعات شکستگی را زیر دید مستقیم در کنار یکدیگر قرار می دهد.
بعد از جا اندازی باید تا چند ماه مانع از جابجا شدن مجدد قطعات شکستگی استخوان بالای ساق پا استخوان درشت نی شد تا استخوان فرصت کافی برای جوش خوردن را بدست آورد. این کار را تثبیت استخوان می نامند برای تثبیت استخوان در این شکستگی ها ممکن است از میخ های داخل استخوانی یا از پیچ و پلاک یا ازاکسترنال فیکساتور(فیکس کننده خارجی) استفاده شود.
داروها:
- ضد دردها (مسکنها)
- شل کننده های عضلانی
- سداتیوها
- آنتی بوتیک برای شکستگی باز
فعالیت در زمان شکستگی:
استراحت و حفظ بی حرکتی و عدم تحمل وزن در عضو آسیب دیده رعایت شود.
انجام تمرینات در محدوده دامنه حرکتی برای حفظ عملکرد مفاصل غیر درگیرانجام شود.
با کمک فیزیوتراپی می آموزید چطور در تخت بنشینید و چگونه از عصای زیر بغل یا واکر استفاده کنید .
بهتر است حین استراحت چند بالش زیر پا بگذارید تا ورم نکند .
رژیم غذایی:
- پروتئین ها ( پروتئینهای گیاهی ترجیح داده میشوند
- کلسیم ( از طریق مواد غذایی یا داروهای مکمل )
- مصرف بیشتر مواد غذایی که لیزین دارند ( شیر کم چرب، ماهی، سویا و مخمرها )
- ویتامینهای E,C,B6,D,K
- مواد غذایی شامل منیزیم ، روی ، مس و سیلیکون
پانسمان:
معمولا پانسمان جراحی تا 48ساعت در صورت نداشتن ترشحات تعویض نمی شود و پس از ترخیص از بیمارستان پرستاران آموزش لازم در مورد چگونگی و زمان تعویض به شما خواهند داد .
سایر نکات قابل توجه :
ممکن است جراحتان آنتی بیوتیک خوراکی پس از ترخیص جهت پیشگیری از عفونت برای شما تجویز کند آنها را دقیق مصرف نموده و خودسرانه قطع نکنید.
از روز سوم به بعد با پوشاندن ناحیه شکستگی با پلاستیک می توانید به حمام بروید.این یک نظر عمومی است با این وجود حتما قبل از ترخیص از پزشکتان مشورت نمائید.
بخیه ها عموما دوهفته بعد کشیده می شود در روز ترخیص از پرستارتان مراجعه بعدی به مطب را سوال نمائید.
تنفس عمیق و سرفه موثر داشته باشید.
جهت پیشگیری از یبوست بدلیل کاهش حرکت مایعات کافی بنوشید و مواد غذایی حاوی فیبر و میوه جات و سبزیجات تازه استفاده نمائید.
در طی 2 تا سه روز پس از عمل درد کاهش می باید اما در صورت عدم تحمل می توانید از مسکن ها ی تجویز شده استفاده کنید.
در چه شرایطی به پزشک مراجعه نمائید؟
- اختلال عصبی عروقی اندام مبتلا
- کرختی سوزن سوزن شدن اندام ها
- کاهش حرکت
- سردی رنگ پریدگی اندام
- کاهش پر شدگی مویرگی (بستر ناخن ها سفیدباشدپس از فشار بر روی آن می بایست سریعا بسا=تر ناخن ها پر خون شود)
- کبودی و قرمزی
- عفونت
- تب
- افزایش درد تورم در محل ،شکستگی
- ترشحات چرکی از گچ و یا پانسمان و بوی بد از پانسمان گچ
- آمبولی چربی که شامل این علائم است: درد قفسه سینه ،تب ، تعریق ،تنگی نفس ،افزایش ضربان قلب
پزشک تاییدکننده :دکترمحسن پارسی خامنه جراح و متخصص ارتوپدی
منبع : ویراست پانزدهم 2022
تاریخ بازنگری :خرداد 1403
نشانی اراک - خیابان فلسطین - کدپستی ۹۵۸۶-۷-۳۸۱۴۱
تلفن های تماس: ۵-۳۲۲۲۸۰۶۱
نمابر: ۳۲۲۲۲۷۹۶
